Bir süre önce 2010 yılı itibariyla büyük bir değişim sürecine girdiğimizi yazmıştım. Orada yazdıklarım üzerinden duruma bakalım. Fethullah Gülen, Mavi Marmara olayı için “İsrail’den izin alınmalıydı”, “İHH’nın yaptığı otoriteye başkaldırıdır, hoş bir şey değildir” gibi sözler söyledi.

Önceki yazımda Fethullah Gülen’in 1980-2010 arası antitez sürecinin bir aktörü olduğunu yazmıştım. Gülen’in yukarıdaki sözlerinden sonra şunu anlıyoruz; 2010 itibariyla sadece aktörler değil, aktörlerin söylemleri de değişiyor ve değişmeye de devam edecek. Bunu Taraf gazetesinin tavrından da anlayabilirsiniz. Sayın Doğu Ergil’in konuşmalarına ve yazılarına bakarsanız bu da bu konuda iyi bir örnek olabilir.

Bülent Arınç da bu konuda “Hocaefendi her zamanki gibi haklıdır” dedi. Bu cümle önemli. Bundan daha önemli bir cümle var, Kılıçdaroğlu iki gün önce bir televizyon programında üniversitelerdeki türban yasağı hakkında “belki de türban takan arkadaşlar türban takmaktan vazgeçerler” dedi. Uzaktan bakıldığında bu cümle belki de klişe bir “ulusalcı” ya da “CHP laikçisi” türü bir söylem gibi görünebilir. Ancak bunu Gülen’in söylem değişikliğiyle birarada düşünürseniz, durum belki de gerçekten Kılıçdaroğlu’nun söylediği gibi gelişebilir.

Bu son argümanımın her on kişiden dokuzuna deli saçması gibi görüneceğinden eminim. Ancak son üç ayın olaylarına bakın ve şunu düşünün: Ben üç ay önce burada yazsaydım, deseydim ki Deniz Baykal CHP başkanlığından istifa edecek, yerine de oybirliği ile, ezici bir çoğunluk oy ile Kemal Kılıçdaroğlu CHP başkanı olacak. O zaman on kişiden dokuzu değil, on kişinin onu da bu söylediklerime deli saçması gözüyle bakardı. Ama bunların hepsi aklımızın almayacağı biçimlerde gerçeğe dönüştü.

Şimdi şöyle bir tahminde bulunacağım, yakın gelecekte Gülen, türban hakkında bazı mesajlar verebilir. Bu mesajların içeriği de, “arkadaşlar türbanın işlevi sona erdi, buna aslında mecbur değilsiniz” anlamına gelecek bir içerik olabilir.

Burada Kılıçdaroğlu ile Gülen arasında bir bağ kurmuyorum. Aralarında bir haberleşme olduğu izleniminde değilim. Tıpkı bundan önceki yazımda olduğu gibi, sosyolojik olarak bakıyorum ve olaylar arasında organik bir neden sonuç ilişkisi ya da organik bir bağlantı aramıyorum. Nasıl ki bundan 200.000 yıl kadar önce insanoğlunun gırtlak yapısı aniden bir değişikliğe uğramış ve konuşmaya uygun bir hale gelmişse, burada da benzer bir yapı, benzer sebepler aramak lazım. Bulamasak bile bu doğrultuda düşünülmeli. Dikkat edin, “neden” değil “sebep” diyorum (cause değil, reason).

Bu arada bütün bunlar olurken, kendisinden vazgeçilmiş bir aktör, bir kurum olarak AKP’nin nasıl bir telaş ve kaygı içinde davrandığından bahsetmeye bilmiyorum gerek var mı? Mavi Marmara olayı konusunda bir şey yazmamış olmamın nedenini beni yakından tanıyanlar bilirler: Ben ortada çoook çok büyük bir ayıp varsa bundan bahsetmemeyi tercih ederim. Gerek AKP, gerekse İHH açısından bakarak söylüyorum, yapılan şey hem hukuksuz, hem günah, hem de toplumsal açıdan büyük ayıptır. Detayına girmeyeceğim ancak şunu söyleyeyim, bundan sadece 1 ay kadar önce İsrail AKP hükümetinin desteği ile OECD ülkeleri arasına katıldı.

İddialar şu yönde ve ben bu iddalara açıklama bekliyorum. Ancak biliyorum ki gelmeyecek. Mavi Marmara gemisi İDO’dan 2.5 milyon TL’ye satın alınıyor, apar topar Komor adalarına kaydı yaptırılıyor. Sonra da gemiye bayrak takılmıyor. Yani İsrail’in gemiye yapacağı her türlü müdahale hukuki hale getiriliyor. İsrail’in gemiye uluslararası hukuğa uygun biçimde “saldırabilmesinin” önü açılıyor. Gemidekilerin pasaportu var mı yok mu daha onu bile bilmiyoruz. Gemiye çoluk çocuk, kadın vs. dolduruluyor. İsrail askerleri gemiye müdahale edeceği zaman askerlere demir çubuklarla, her askere 20-30 kişi denk gelecek biçimde saldırılıyor. Akabinde gemiye inip durumu gören son askerler etrafa ateş açıyorlar. Buna rağmen sadece 9 kişi ölüyor. Daha devam etmek istemiyorum. Mavi Marmara olayının hem İsrail’deki, hem Türkiye’deki, hem de İran’daki hükümetlerin bu tür bir olaya çok acil ihtiyaç duymaları nedeniye oluştuğu yönünde şüpheler çok yoğun.

Son olarak, Recep Tayyip Erdoğan neden uluslararası politikayı Türkiye’nin dört bir yanında mitinglerle anlatmaya çalışıyor? Neden “Türk Arapsız yapamaz” gibi tuhaf laflar söylüyor? Bunların amacı, Türkiye’de haberleri takip eden kitlenin sinirleriyle oynamak. Bir diğer yandan kemikleşmiş siyasi islam taraftarı kitlenin “görünebilir” desteğini ortaya çıkarmak.

Araştırma sonuçları belli. Mavi Marmara yeterli olmadı. An itibariyle CHP ülke çapında bir iki puan farkla AKP’nin önünde.

Anayasa değişiklik paketinden de bahsetmek isterdim, ancak zamanım maalesef kısıtlı. Şimdilik bu paketin referandumda kabul görmeyeceğini söylemek sanırım yeterli olacak. Ayrıca erken seçim kokusu alıyorum ama emin değilim.

Daha da sık yazmaya çalışacağım.

Evvela iPad’in tanıtımından başlayalım. Tanıtım yanlış yapıldı. Baştan aşağı yanlış değildi ama eksikleri ve fazlaları vardı. Fazlalarından biri şuydu; iPad tanıtımında öncelik ‘developer’lara verilmemeliydi. Öncelik, teknoloji ile günlük genel geçer yaşam dışında alakadar olmayan insanlara verilmeliydi. Bankamatiklerin internet bağlantısı sayesinde varolabildiğini, bankamatiğin aslında bir bilgisayar olduğunu bilmeyen, düşünmeyen insanlar iPad’in en çok tanıtılması gereken insanlardı. Ama Apple bunun yerine, hırsızlardan korunmayı amaçlayan bir elektroşok cihazını, dağlarda savaşan komandolara tanıtmayı seçmiş oldu.

11 yaşımdan beri bilgisayar kullanıyorum. Yani 23 yıldır. Kişisel bilgisayar adını verdiğimiz cihazların başından bugüne kadar tarihine şahidim. Bu nedenle bilgisayarların karmaşık, çok çok rahat kullanılamayan cihazlar olmasına alışığım. Kullanımı iPad kadar kısıtlı ve iPad kadar kolay olan bir cihaz benim gözüme yeterli görünmüyor. Ama bu, bilgisayarı günlük yaşamda öylesine kullananlar için geçerli değil. iPad, bu insanlar için doğru ürün.

Ne var ki, bilgisayarını seven, bilgisayarının karmaşık yapısına alışmış biri, iPad’e yalnızca bir bilgisayar gözüyle bakacak. Onun birebir kendisi için hazırlanmış bir ürün olmadığını anlamayacak. Bunun nedeni tamamen psikolojik, tamamen algı psikolojisi.

Hal böyle iken, tanıtım yanlış hedef kitleye yapılmış oldu. Tanıtımla ilgili bir başka sorun, tanıtım davetiyesi idi. Davetiye öyle tasarlanmıştı ki, gördüğümde Apple’ın Wacom’un tacını elinden alacak bir cihaz ürettiğini düşündüm. Çünkü davetiye bir tuvali andırıyordu. Üstü rengarenk idi.

Bir başka mesele, Steve Jobs’un iPad tanıtımına “arka plan resmi bu, çok güzel değil mi? isterseniz arkaplan resmini değiştirebiliyorsunuz” diyerek başlamasıydı. Böyle başlamadı tabii de, ilk cümlelerinden biri buydu. Bu, Steve Jobs’dan beklenmeyecek amatörlükte bir cümleydi. Arkaplanı değiştirebiliyormuşuz. Nolmuş yani? Vaka-ı adiye! Bugün en dandik cep telefonunun bile arkaplanı değiştirilebiliyor. Başlaya başlaya buradan mı başlıyorsun yeni yaratımını tanıtmaya?

Ancak esas düşünülmesi gereken şey şu ki, iPad konusunda yanlış olan tek şey onun tanıtımı idi. Geriye kalan her şey ziyadesiyle doğruydu. Bundan dört yıl önce, bu blogun ilk yazısında, bundan dört beş yıl sonra bugün cep telefonu sahibi olan herkesin bir dizüstü bilgisayarı olaca diye yazmıştım. İşte iPad bu. Tahminime bir yıldan az bir zaman kaldı. 2011′e girdiğimizde, bakkala gittiğiniz zaman bakkalınız iPad ya da benzeri bir cihazda maç ya da dizi seyrediyor olacak.

Bunun nedeni iPad’in moda olacak olması, teknolojinin çok gelişmiş olması falan değil. Facebook nasıl insanları internete alıştırdıysa, iPad de insanları bilgisayar kullanmaya alıştıracak. Dikkat edin, yaklaşık iki yıldır, bilgisayardan anlamıyorum diyebilen herkes facebook kullanıcısı oldu. Onlar kendilerine göre hala bilgisayardan anlamıyorlar. Ama facebook’ta farmville oynuyorlar, torunlarına mesaj atıp dürtüyorlar, fotoğraflarını yayınlıyorlar. Ama hala “bilgisayardan anlamıyorlar”.

Yarın herkes birer ikişer iPad satın aldığında da hiçbiri “bilgisayardan anlamıyor” olacak. Ama bilmeden, farkında olmadan çatır çatır bilgisayar kullanıyor olacaklar.

Bu arada bu olurken, bazı web siteleri (örneğin Hürriyet’in, Milliyet’in web siteleri) iyi tasarımlanmadığından ve iPad’in gelişiyle de akıllanmayacaklarından etkinliklerini kaybedecekler. Çünkü insanlar “anladıkları” web sitelerini ziyaret edecekler: facebook gibi, twitter gibi, ntvmsnbc gibi. İşte esas devrim bu olacak.

Bu aşamada HTML5 meselesine girmiyorum bile. Zaten gerektiğinde iPad konusuna yeniden döneceğim. Özetlemek gerekirse, durum tamamen psikolojik ve insanın algısı üzerine kurulu.

Son zamanlarda en sık karşılaştığım sorulardan biri bu. Blogu takip eden arkadaşlarım, okurlarım neden bu kadar seyrek yazdığımı soruyorlar. Birkaç sıradan sebep dışında fazla da bir şey söyleyemiyorum ama aslında bu konuda söylenebilecek şeyler var.

Yazılarımı sıklıkla takip edenler bilir, yazdıklarım üç beş ana başlık halinde toplanıyor; siyaset, psikoloji, felsefe ve bilişim teknolojileri. Şimdi bu alanlardan her birinde neden şu anda kamuya açık biçimde fazlaca bir şey yazamadığımı olabilecek en içten biçimde anlatmaya çalışacağım.

Bilirsiniz yıllardır insanoğlunun şuursuzluğundan şikayet ederim. Buna kendi şuursuzluklarım da dahildir, onu da bilenler bilirler. Siyaset alanında yazamıyorum çünkü ülkemizde siyasetle ilgili şuursuzluk had safhada. Ülkede ne olup bittiğini bilmemek, bilsen de umursamamak, umrunda olsa da bir şeyler yapmamak moda. Ülkede ne olup bittiğini görmek, bunun farkında olmak ama reddetmek de ayrı bir akım. Buradaki reddetmek tabii ki psikolojik bir savunma mekanizması. Kafayı kuma gömmek yani.

Hal böyle iken benim siyaset konusunda hayatın gerçeklerini yazmamın bir anlamı yok. Kimsenin birbirini anlamaya niyeti olmadığı bir toplumda siyasi fikir, görüş yazmak zaten tehlikeli. Kask takmadan motorsiklet kullanmak, tüpsüz dalmak, boş zamanlarını inşaat alanlarında gezmeye ayırmak gibi bir şey. Ben bunu kendime neden yapayım?

Gelelim psikoloji alanına. Psikoloji derken burada işin içine kendi koçluk çalışmalarımla ilgili yazdıklarımı, kişisel gelişim konusunda anlattıklarımı falan da işin içine katıyorum. Bu konuda izninizle ufak bir ukalalık edeceğim. Kişisel gelişim ve insan psikolojisi hakkında hayatkisa.com’da yazdıklarım; bu ülkede yaşayan, en az lise ya da üniversite mezunu olan, aşırı derecede aptal olmayan, içinde bir miktar yaşama dürtüsü taşıyan herkes için yeterlidir. Bu yazılar çok büyük bir konsantrasyonla yazıldı. Dikkat ederseniz hiçbirinde tekrar yoktur. Laf salatasına rastlayamazsınız. Çoğu hap gibidir. Hazmedilemediyse yeniden, tekrar tekrar okunarak önemli bir farkındalık seviyesine varmak mümkündür. Bu konuda yüzlerce kitap okuyup, onlarca psikologla görüşseniz, ortalama bir 10 yıl içerisinde edinebileceğiniz birikim zaten bu kadardır.

Bu konuda yazdıklarımın çok detaylı olmadığının da farkındayım. Bu yazılardan hiçbiri migrenden bahsetmez mesela. Ama o kadar detaya girmek de bir işe yaramayacaktı. O yazıların detay seviyesi herkes için yeterlidir.

Biraz da felsefeye değinelim. Burada felsefeyi hem sıradan anlamıyla kullanıyorum; hem de bir yaşam biçimi, dünyaya bakış tarzı, olayları ele alma stili anlamıyla kullanıyorum. Bu haliyle bence en çok bu konuda yazık ediyorum daha fazla yazmayarak. İnsanların en çok buna ihtiyaçları var, farklı bir bakış açısı edinmeleri gerekiyor. Bu farklı bakış açısı edinme meselesi ölümcül. Gerçekten bir ölüm kalım meselesi. Farklı bakış açısı edinemeyenler hayatta kalamıyor. Çünkü bunu becerememenin sonucu fiziksel rahatsızlıklar olarak çıkıyor ortaya, en ciddilerinden; kanser gibi, astım gibi, uzun süreli majör depresyon gibi (evet uzun süreli tedavi edilmemiş majör depresyon ölüme neden oluyor, aklınıza intihar falan gelmesin, depresyon beyninizin çürümesine neden oluyor ve yavaş yavaş ölüyorsunuz).

Ancak ben bu bakış açısı meselesini artık bireysel olarak ele alıyorum ve bu konudaki birikimimi bireysel koçluk çalışmalarında sunuyorum. Her ne kadar birçok insandan yazılarımın yaşamlarını değiştirdiği yolunda mailler alıp buna çok sevinsem de, bazen zamanı farklı şekillerde harcamak mecburiyetinde kalıyorum, her insan evladı gibi.

Birkaç cümle de bilişim teknolojilerine dair yazılarımla ilgili söylemek isterim. Bu konuda söyleyeceklerim üç aşağı beş yukarı siyaset için söyleyeceklerimle aynı. Bilişim konusunda da şaşırtan bir şuursuzluk devam ediyor. Bu konuda da insanın kendine uygun teknolojileri seçip kullanması dışında söylenebilecek fazlaca bir şey yok.

Daha seyrek yazmamın bir nedeni daha var. Bu konuyu uzatıp ağlak ağlak şikayette bulunmak istemiyorum, hiç tarzım değil. Sadece değinmeden geçmemek adına yazıyorum bunu, telaffuz edilmesi gerekli. Bir süre önce de yazdığım gibi, yazılarım yüzlerce forumda isimsiz olarak kullanılıyor. Bazıları bunu yazının altına “alıntıdır” yazarak geçiştiriyor, bazıları “kaynak: internet” gibi saçma sapan bir ibareyle yayınlıyor. Bu konu çok can sıkıcı. Daha evvel biraz tartışıldı bu. Birileri bilgi paylaşıldığı sürece benim için mühim değil dedi mesela. Kusura bakmayın benim için mühim çünkü buradaki mesele bilginin paylaşılması değil. Bilgi yine paylaşılsın ama paylaşan da bir zahmet yazının başına ya da sonuna “bunu osman yazdı” diye iliştiriversin. Ellerine mi yapışır?

Bu konuda ilginç bir çözüm geliştiriyorum. Eğer hayata geçirebilirsem, artık yazdıklarımı (fikirlerimi, bakış açımı, birkimimi) kimin nereye kopyaladığı umrumda olmayacak. Ama buna ne zaman eğilip ne kadar zaman ayırabilirim bu meçhul.

Herkese sevgilerimle, güzel bir haftasonu dilerim.

Tatilimin büyük bir bölümü evde geçti. İlk bir ay sadece dinlendim. Yataktan kalkmadım desem yeridir. Haziran’ın 15′i benim doğumgünümdü. Bir partiyle kutladık.

10 gün kadar ailemle birlikte Bodrum’da kaldım. Bodrum güzel bir yer. Hem turistik hem tarihi. Bir kalesi var. Oldukça büyük. İnsan kalenin içini gezerken her an orta çağdan gelmiş bir şövalyenin karşısına çıkacağını sanıyor. Orada bol bol yüzdüm. Bodrum’da bir motor gezisi yaptık. Duraklarımızdan birinde kumsaldan denize doğru uzanan limanda yer olmadığından, 10-15 metre açığa demirledik. İşin heyecanlı tarafı kıyıya yüzerek çıkmak zorunda olmamızdı.

Bir de kano olayı var ki biraz komikçe. Kumsalda babamla beraber birer tane kano kiraladık. Ama malesef babam biraz açıldıktan sonra kanosu battı. Sahilde babama biraz rejim yapmasını söyledim.

Motor gezisinden dönüşümüzde çok dalga vardı. Epey sallandık.

Tatilde iki kitap okudum. İkisi de Almanca idi. Ayrıca P.S.K. Basketbol yaz okuluna gittim.

Artık tatil canımı sıkmaya başlamıştı. Biran önce okulların açılmasını bekliyordum. Öyle ya! Yeni öğretmenler, belki de yeni arkadaşlar! Sonunda beklenen gün geldi. Okullar açıldı. Tatil bitmişti, geride kalmıştı artık. Ama bende güzel anılar bıraktı. Her bakımdan güzel bir tatildi.

not: bundan 22 yıl önce ortaokul birinci sınıfta yazdığım, dönem başlarken herkese yazdırılan “tatilinizi nasıl geçirdiniz” konulu bir kompozisyon bu. geçenlerde evde bir şeyler ararken buldum, paylaşayım dedim ki tam da zamanı, eylül.

Bir alıntı yaparak konuya gireyim.

Ben Kur’an hakkında öyle şeyler biliyorum ki, söylesem yer yerinden oynar.

Prof. Dr. Süleyman Ateş, Diyanet İşleri Eski Başkanı

Az sonra yazacaklarım kimine çok naif gelebilir, kimine ise çok sert de gelebilir, bakış açısına bağlı. Bazıları diyecek ki “ohooo yeni mi farkediyorsun bunları sen”. Bazısı da diyecek ki “olur mu öyle şey”. Ben yine tepkilere aldırmadan yazmış olacağım.

Şimdi, son 20 yıldır önümüzde çok açık seçik, net bir biçimde duran bir olgu var: Siyasi İslam ve siyasi partilerin İslam’ı halkı kandırmak amacıyla kullanmaları. Bunu yapanlar kendilerini müslüman olarak niteliyorlar ve ben dini açıdan onlara “sen müslüman değilsin” diyemiyorum çünkü İslam’da böyle bir şeyi telaffuz etmek günah. Yani bu kişilerin müslüman olmadıklarını söyleyemiyoruz.

İslam’da insanları Allah’ın, peygamberlerin, Kuran’ın gücünü kullanmaya çalışarak aldatmayı denemek, aldatmak günah. Bilmiyorum sizler için bunun tartışılabilir bir yanı var mı? Ben bir başbakan olarak Allah’ın benden yana olduğunu söylersem bu günah mıdır değil midir gibi bir soruya yanıt vermek için sizce ne kadar tartışmak lazım? Kendi peygamberine dahi Allah’ı temsil etme yetkisi tanımamış olan bir dinde bir başbakanın, bir milletvekilinin Allah’ı ve İslam’ı temsil ettiğini ifade etmesi kitaba ne kadar uydurulabilir?

Biliyorsunuz İslam dininde günahlar karşılıksız kalmaz. Kuran’a göre günah işleyenler cehennem ateşiyle cezalandırılır. Bu cehennem ateşi hem Kuran’da hem de diğer dini kitaplarda aklınıza gelebilecek en feci anlatımlarla tasvir edilmiştir. Cehennem azabını düşünerek, cehennem azabının nasıl bir şey olabileceğini hayal ederek ruhen ve bedenen hastalanan insanlar var. Cehennem azabı inananların gönüllerine müthiş bir korku salıyor.

Hal böyleyken bugün dünyada kendine müslüman diyen birçok kimsenin bu cehennem azabından hiç korkmadan birçok günah işlediğini görüyoruz. Bu günahlar arasında tecavüz, hırsızlık, dolandırıcılık, idaresi ile sorumlu olduğu halkın parasını yemek, insanları Allah’ın adıyla kandırmak, Allah varken yanına tapınılması gerektiği iddiasıyla başka nesne, kişi ve kurumları koymak vs.

Bunu yapanların büyük bölümü de kendini dindar olarak tanıtıp bu yolla halkı kandırıyor. Türkiye’de bunların başında hiç şüphesiz AKP ve AKP’nin üst düzey yönetimi var.

Şimdi bu durumda soruyorum. Bu insanlar Allah’tan korkmuyor, cehennem azabından korkmuyor. Burada sadece dini istismar eden bir kitleden bahsetmiyoruz, aynı zamanda kendini İslam dininin merkezi olarak gören, din bilgisinde önemli yeri olan, itibarı çok yüksek şeyhler, hocalar, tarikat liderleri de var.

Soru geliyor: Bu kişilerin bildiği ama halkın bilmediği başka bir İslam mı var? Kuran’la ve İslam’la ilgili acaba bizim bilmediğimiz şeyler biliyor olabilirler mi? Acaba onların bildiği İslam’da bir cehennem azabı yok da bu bilgiyi saklıyorlar mı?

Acaba onların bildiği Allah ve yolladığı kitap ile bizim bildiğimiz Allah ve Kuran farklı olabilir mi? Dini bilgisiyle övünen bir müslüman insanları dolandırmaktan, tek ayak üstünde yüzlerce yalan söylemekten, cinsel tacizde bulunmaktan, başkalarını cennet vaadiyle kandırmaktan nasıl ve neden korkmaz?

Bakın işin içinde AKP var, Cuma namazı öncesi vaaz veren binlerce din görevlisi var, tarikatlar var, bu tarikatların inanılmaz itibar gören şeyhleri, liderleri var. Bu insanların dini bilgileri zayıf olabilir mi? Sanmıyorum. Sanki çoğunluğun bilmediği bir sırra vakıf gibi davranıyorlar. Cehennem azabı onlar için geçerli değil gibi… Acaba bu işin sırrı nedir?

Her şeyi bir yana koyuyorum. Bir başbakanın övüne övüne “ben diplomasiden anlamam” demesini bir yana koyuyorum. Ortadoğu’daki en önemli müttefikimize hakaret etmesini bir yana koyuyorum. Hatta, AKP’nin bölgede İsrail’in en büyük destekçisi olduğu gerçeğini bile bir yana koyuyorum.

Şunu sormak istiyorum sadece: Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye Cumhuriyeti’nin çıkarlarını ne zaman koruyacak? Ne zaman yumruğunu Türkiye Cumhuriyeti için vuracak masaya?

Ben size söyleyeyim, böyle bir şey asla gerçekleşmeyecek.

Recep Tayyip Erdoğan, Davos’ta Hamas için yaptığı savunmayı, Türkiye Cumhuriyeti için hiçbir zaman yapmadı, yapmaz, yapmayacak da.

Bir aydır bir şey yazmadıktan sonra yazacak bunu mu buldun demeyin, bir rahatsızlık duygusuyla hemen kaleme almak istedim. Şu anda Kanal D’de Esra Ceyhan’ın bir programı var ve konusu da büyü. Büyüden etkilendiğini söyleyenler var, bir de psikiyatrist var, konu tartışılıyor vs.

Beni rahatsız eden kısmına geliyorum hemen. Büyü kelimesi geçmiyor programda. Büyü kelimesi büyünün Türkçe’sidir. Programda ısrarla geçen kelime sihir. Biz bunu Türkiye’de büyü anlamında kullanmayız. Göz yanılmalarıyla çalışan sihirbazlar için kullanırız, illüzyonistler için kullanırız. Sermet Erkin gibi, David Copperfield gibi.

Bu programda ele alınan, fiziksel hayatı dini yöntemlerle ve düşünce gücüyle etkilemek ve değiştirmek amacıyla yapılan şeye de Türkçe’de büyü deriz.

Dilde mantık aranmaz. Arap buna sihir diyebilir ama Türk demez. Türk buna büyü der. Sihir dendiğinde ise aklına önce şapkadan tavşan çıkarmak gelir. Bu ikisi son 100 yıldır birbirinden farklı iki kavram olarak kullanılır.

Programda bir diğer örnek daha var Türkçe’nin artık bittiğine dair. Zaten onu da duyunca bunu yazıya dökmeden duramadım. Programa katılan, kendisine büyü yapıldığını söyleyen kadın diyor ki “şansım çalışmıyor”. Bu laf tamamen Amerikanca’dır. O kadar Amerkanca’dır ki bir İngiliz bile bunu böyle söylemez. Şansım çalışmıyor diyor kadın, ortaokul mezunu bir kadın direkt Amerikan İngilizcesi kullanırcasına, sanki oradan amatör bir çeviri yapmışcasına şansım çalışmıyor diyor.

Türkçe gerçekten bitmiş. Çünkü hem bu programdaki sihir kelimesi, hem de kadının kullandığı şansım çalışmıyor ifadesi Türkçe değil ve bu durum çoğunluğu yansıtıyor.

Benzer bir durum “yarın öbür gün” ifadesi için geçerli. Bu ifade de artık her yerde “yarın bir gün” diye kullanılıyor ama Türkçe’de böyle bir ifade yok.

Bir örnek daha verip konuyu kapatıyorum. Gazetelerde ısrarla bir Türkçe hatası daha yapılıyor. Tırnak işareti yerine parantez kullanılıyor. Örnek veriyorum:

Başbakan konu hakkında (bilgimiz yok) diye konuştu.

Şimdi her ilkokul mezunu gayet iyi bilir ki Türkçe’de bu cümle;

Başbakan konu hakkında diye konuştu.

Biçiminde okunur çünkü Türkçe’de parantez içi okunmaz, cümleye dahil değildir. Okur onu kendi kendine okur ya da okumaz. Parantezin kuralıdır, cümle, parantez içeriği olmadan tam bir cümle olmalıdır.

Ama sanıyorum bu son yazdığım şey Türk halkı için fazlaca karışık oldu.