Osman S Börütecene

alemlerin aslı hayaldir

Güncel: Ana Sayfa

Önceki yazı: Bir Web Ajansı Kimlerden Oluşur?

Sonraki Yazı: Link Verme Sanatı

Navigasyon Neden Sağda?

19 Nisan 2007 Perşembe 07:14, Osman Seyit Börütecene

Navigasyon sağda çünkü standart algıya göre esas işimiz soldadır. Bunu biraz açalım. Standart algı, evde makas ararken makası bulmayı beklediğiniz bir yer olması durumunu anlatır. Standart algı bir genellemedir ama başarılı bir genellemedir. Zamanla gelişmiştir. Arabaya bindiğimizde, uçağa bindiğimizde, bilgisayar kullanırken, uçuk olmayan bir web sitesini gezerken kullanacağımız şeyleri tahmin ederek buluruz. Tasarımcılar bizim doğru tahminlerde bulunabileceğimiz tasarımları yapmak için standart algı kavramına başvururlar.

Peki neden bundan birkaç yıl öncesine kadar navigasyonların çoğu solda bir sütun olarak ya da üstte bir çubuk olarak (bu hala çok yaygın bir kullanım ve beğeniyorum) duruyordu?

Doksanlı yılların başından itibaren hepimiz yoğun biçimde Microsoft Windows kullanmaya başladık. Microsoft için kullanılabilirlik ve standart algı öncelikli bir konu değildi. Hala da değil. Hatırlarsanız Windows 95 ten beri masaüstü ikonları denen birşey var ve bunlar hep solda duruyor. Orada durmasının nedeni ise masaüstünün dosya yöneticisi mantığı ile düzenlenmiş olması. Dikkat ederseniz kullanıcıya önem veren Apple’ın işletim sistemlerinde masaüstündeki ikonlar en başından beri hep sağda durur.

Şimdi başa dönelim. Esas işimiz soldadır (ekran için konuşuyorum akıllar başka yerlere gitmesin). Bir kelime işlemci açtığımızda esas konuyu ekranın solunda değerlendiririz, eğer tam ekran kullanmıyorsak tabi. Tam ekran kullansak bile yazı bölgesinin eni ekranın eninden küçükse (en azından bunu düşünmüşler bak) yazı alanı solda durur. Bunun sebebi de bahsettiğim bu standart algı meselesidir.

Bu konuya bilgisayarda çalışma dışında örnekler de verebiliriz. Çalışma masalarının çoğunda çekmeceler sağdadır. Masamızda genellikle elimizde tutmadığımız diğer kalemi, silgiyi, kalemtraşı (sahiden bunları hatırlayan var mı? ben unutmuşum) sağımıza koyarız.

İşte web sitelerinde kullanılabilirlik araştırmalarının ve bu alanda eğitim alan insanları artmasıyla beraber son yıllarda navigasyonun soldan sağa geçmesinin sebebi de budur. İnsan doğasına, alışkanlıklarına daha uygundur. Elbette solaklar için durum farklı olabilir ancak genelde çoğu tasarım sağ ellerini kullanan insanlar için hazırlandığından standart algı bu yönde gelişmiştir.

'Navigasyon Neden Sağda?' başlıklı yazıya 1 yorum yapılmış.

Hakan diyor ki:
11 May 2007 03:01
Gerçketen güzel bir araştırma olmuş. Sol menüler zamanla sağ tarafa kaymaya başlasada, uzun yıllar internet kullananlar sol menülere alıştıklarından, sağ onlara biraz ilginç gelebiliyor.