Osman S Börütecene

alemlerin aslı hayaldir

Güncel: Ana Sayfa

Önceki yazı: Ek$i Sözlük yazarlığı üzerine

Sonraki Yazı: Engin Ardıç ve bilmeden, düşünmeden köşe yazısı yazmak

Komplo teorisi sözünün yeni tarifi ne olacak?

27 Kasım 2007 Salı 19:23, Osman Seyit Börütecene

Tarih boyunca komplo teorileri hep varoldular. Geride bıraktığımız 20. yüzyıl herhalde komplo teorilerinin ayyuka çıktığı bir dönem olmuştur. Elbette matbaanın en çok, en yoğun kullanıldığı ve artık çoğunluk tarafından erişilebilir hale geldiği bir yüzyılda herhangi bir fikrin geçmişe oranla çok daha hızlı yayılması kaçınılmaz bir gelişim. Kendi parasıyla bir matbaaya gidip kendi kitabını bastırıp dağıtan insanların da varolabildiği bir dünyada fikirler daha da hızlı yayılır. 21. yüzyılda ise artık buna bile gerek yok zaten internet var her türlü fikrin filizlenmesi ve yayılması için.

Günümüzde komplo teorisi dediğimiz şeylere yeni bir tarif getirmek gerekiyor çünkü komplo teorisi adı altında ele alınan birçok düşüncenin gerçekliğini ayan beyan görebildiğimiz bir dünya düzeninde yaşıyoruz artık.

Mesela eskiden insanların yaptığı alışverişlerin, sohbet ettiği arkadaşlarının, hayat görüşlerinin vs. fişlenmesi fikri bir komplo teorisiydi. Yani bunlara sadece belli insanlar inanırdı, aklı başında olarak nitelendirilecek işi gücü olan insanlar bunlara inanmazdı.

Peki şimdi bugün biz bu fikre hala komplo teorisi diyebilecek miyiz? Kredi kartlarıyla yaptığımız tüm alışverişlerin kaydının tutulduğu ve paramızı en çok harcadığımız şeylerin neler olduğuna bakarak bizlere hesap ekstresi yanında bu şeylere dair yeni ürünlerin broşürlerinin yollandığı bir ortamda bu fikirleri hala komplo teorisi olarak mı nitelendireceğiz? Bunları söyleyen insanlara deli gözüyle mi bakacağız?

Ben Elvis Presley’in ya da Hitler’in bugün hala yaşadığına inanmıyorum. Bazı hükümetlerin başka gezegenlerden canlılarla iletişimde olduğu ve ama bunu sakladığı yolundaki söylentiler de bana çok inanılır gelmiyor. En azından başka gezegenlerden bizimle iletişim kuracak teknolojiye erişmiş herhangi bir topluluk iletişim kurmak için liderlerinin George Bush olduğu bir ülkeyi seçmezdi herhalde.

Ama bu tür teorilerin yanına gerçeklikleri gün gibi ortada olan başka konuları da paketleyip silsilesine komplo teorisi muamelesi yapmanın anlamı nedir onu da çözebilmiş değilim. Sosyolog şapkamı takarak konuşursam elbette bu konuda söyleyeceklerim var. Sizi yönetmek isteyen ve sizi yönetmekten vazgeçmek istemeyen sınıflar tabii ki aklınızı başınızdan almak için her türlü yöntemi denerler ama ben yine de belli bir zümreyi zan altında tutmayı hedeflemeyerek yazmak istiyorum bunları.

Biraz daha açayım. Şimdi ben desem ki kredi kartıyla yaptığınız alışverişlerin kayıtları tutuluyor ve bu kayıtlar bankalar tarafından pazarlama şirketlerine satılıyor. Ayrıca internette yaptığınız yazışmalar da kolaylıkla takip ediliyor. Buna ek olarak da Hitler hala hayatta ve Avustralya yakınlarında bir adada yaşıyor. Son söylediğim cümlenin palavra olduğu açık, demek ki öncekiler de palavra diyebilir miyiz?

Diyemeyiz ama bugün tam da bunu yaşıyoruz. Birileri çıkıyor, komplo teorileri adı altında son derece doğru şeyler anlatıyor ama bunu öyle bir anlatıyor ve yanına öyle akıl almaz şeyler ekliyor ki biz bu kişinin anlattığı hiçbir şeye inanmamayı tercih ediyoruz.

Komplo teorisi dediğimiz şey hiç şüphesiz günümüzde kitleleri kontrol etmek isteyenler tarafından kullanılıyor. Çoğu komplo teorisi bu insanlar tarafından yayılıyor ve içlerinde kendilerinin de ortaya çıkmasını istemedikleri gerçekleri barındırıyor. Ama yanına çok tuhaf söylemleri de ekledikleri ve bunu söylettikleri kişileri de halkın deli olarak görebileceği insanlar arasından seçtikleri için biz gözümüzün önüne, burnumuzun dibine kadar getirilen gerçekleri elimizin tersiyle itebiliyoruz.

Ben burada tek tek örnek vermek istemiyorum ama bundan sonra etrafınıza bir de bu gözle bakın. Komplo teorisi adı altında bizlere hangi gerçekler yalanmış gibi anlatılıyor? Hangi ortaya çıkarılması artık kaçınılmaz hale gelmiş gerçeklerin yalan olduğunda inandırılmak üzere kandırılıyoruz?

Komplo teorisi dediğimiz şeyin anlamını tekrar düşünmeliyiz, biraz da uyanmalıyız.

'Komplo teorisi sözünün yeni tarifi ne olacak?' başlıklı yazıya 1 yorum yapılmış.

Komplo teorisi kavramının kullanımına taze örnek: Isparta’daki uçak kazası Osman S Börütecene diyor ki:
1 Aralık 2007 02:04
[…] Üç gün önce komplo teorisi kavramının yeni kullanımına dair bir yazı yazdım. Anafikir şuydu: Günümüzde halkın er ya da geç anlama / öğrenme riski olan konuları komplo teorisi adı altında bizzat haberi saklamak isteyen kişiler tarafından yayınlanması ve bu bilginin ve yayının sürekli kontrol edilmesi. Okumadıysanız bu yazıdan önce onu okumanızı tavsiye ederim. Şimdi de, o yazıda anlattığım yöntemin taze bir uygulaması ile karşı karşıyayız. […]