Firefox: Yeni Nesil, Yeni Seçim

Haftasonu İngilizce bloglarımdan biri Stumbleupon‘dan yoğun bir trafiğe sahne oldu. Bu trafikle ilgili dikkatimi çeken istatistikleri sizlerle paylaşmak istiyorum.

Gördüğünüz gibi Firefox kullanım oranı %92.42. Bu rakamdan sonra artık IE’nin ne kadar kullanıldığından bahsetmemin bir önemi yok. “Sevdim bu sayfayı” butonuna tıklayan 50 Stumblr’ı yaş ve cinsiyetlerine bakmak için görebilirsiniz.

Şimdi biliyorum aranızdan “ama stumbleupon eklentisi sadece firefox’ta var zaten” diyenler olacaktır. Benim nazarımda bunun da “ama çoğunluk internet explorer kullanıyor” demekten farkı yok.

Hepberaber uyanalım arkadaşlar, çoğunluk internet explorer kullanmıyor. Hele de Web 2.0 üzerine çalışmak istiyorsak ve hitap etmek istediğimiz kitle bu ise, Internet Explorer’ın herhangi bir versiyonu baz alacağımız en son browser olmalı.

Rastgele yazılar:

This entry was posted on Monday, April 16th, 2007 at 5:08 and is filed under 2007, Browser, Firefox, Güncel, Haber, Internet Explorer, Microsoft, Teknoloji, İnternet. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed. You can leave a response, or trackback from your own site.

Bu yazıya gelen bağlantılar / verilen linkler

14 Responses to “Firefox: Yeni Nesil, Yeni Seçim”

M. Ömer Gölgeli Says:
April 16th, 2007 at 7:42
Ne yazık ki Analytics aynı grafikte benim siteme gelenlerden Internet Explorer kullananların oranını 67.85% olarak yazdığı için… Çoğunluğun bunu kullanmadığına katılamayacağım, en azından Türkiyede.
Osman Seyit Börütecene Says:
April 16th, 2007 at 8:23
Doğrudur. Bir keresinde Saddam’ın idamı ile ilgili yazdığım bir yazı Google’da “saddam’ın idamı” aramalarında birinci sıraya oturmuştu ve birkaç günde 20.000′in üzerinde ziyaretçi almıştı. Bu ziyaretçilerin istatistiklerinde internet explorer kullanımının %98′in üzerinde olduğunu hatırlıyorum.

Ama web 2.0 gibi bir kavramdan haberi olan, social bookmarking sitelerini kullanan ziyaretçilerin büyük çoğunluğu firefox kullanıyor. O açıdan bakmak lazım. Yani bir web sitesi yaparken hedef kitlenin eğilimine göre değişir durum.
M. Ömer Gölgeli Says:
April 16th, 2007 at 13:28
Katılıyorum, zaten Web2.0 terimi genellikle Firefox kullanıcılarının aşina olduğu bir terimdir. Ben IE kullanıyorum ve sitelerimi IE’de çalışacak biçimde ama Web2.0′a uygun olarak kodluyorum diyen webmaster sayısı; yoktur demeyelim gelebilecek itirazlara karşı, azdır tahminimce.

En güzeli, standartlara uygun olarak, her hangi bir tarayıcıya yönelik olmaksızın siteleri tasarlamak olacaktır zannımca. Mesela ben siteme bir değişiklik yaptığım zaman hangi tarayıcıda nasıl duracak bakmaya çalışıyorum. Tabi bunun için her sistem ve tarayıcı elimde olmadığından online bir servis olan BrowserShots.org’dan yararlanıyorum; bkz: sitem. Bence her site her tarayıcıda aynı şekilde çalışmalı. Burada sadece IE’yi dışlamamalıyız. Örneğin bir kutuya oval bir şekil vermek için Mozilla’da bulunan radius komutunu kullanabiliyoruz ve doğal olarak IE kullanıcıları bunu göremiyor. Lakin bu durumdan etkilenen sadece IE kullanıcıları olmuyor; Opera, Safari, Konqueror gibi diğer tarayıcı kullanıcılarıda bu durumdan olumsuz etkileniyor. Yahut büyük bir şirketin yada bankanın web sitesine IE harici bir tarayıcı ile girdiğinizde ekranda sizi karşılayan kaos olmamalı. Her kesimden her kullanıcıya hitab etmeli her site.

(Not: İlgilenenler Burada n Internet Explorer için StumbleUpon eklentisine erişebilirler. Gerçekten tavsiye edilebilecek bir hizmet bu!)
Volkan Özçelik Says:
April 16th, 2007 at 21:51
Aslında o kadar şaşırmamak lazım:

1. Stumbler’ların neredeyse tamamı firefox’un stumbleupon aparatını kullanıyor.
2. Avrupa’da Firefox kullanımı Türkiye’nin neredese 3 katı (%25 - %30 civarı)

Fakat madde 2′ye rağmen %90 abartı bir rakam.
Bu da madde 1′in yani FF stumble’cıların aynı zamanda Firefox’cu olması gerçeğinin bir sonucu.

…

İlginç bir şekilde linkibolcuların da %30 gibi şaşırtıcı oranda yüksek bir kesimi Firefox kullanıcısı (3 aylık ortalama).

Bu duruma seviniyorum. Çünkü “bence” Firefox kullanan kitle, web ve teknoloji ile daha iç içe ve daha özgün ve kaliteli içerik sağlayacak bir kitle.
(tabii tüm genellemeleri bir esnekli payı ile değerlendirmek lazım, bu genelleme dahil)

Dezavantajı ise, alexa’da olması gerekenin çok altında görünüyoruz. Gerçi şu an ne google’ı ne alexa’yı takıyoruz kafaya. Tek amacımız kaliteli ve eğlenceli bir sosyal link paylaşımı ortamı sunabilmek.

Sevgiler.
Osman Seyit Börütecene Says:
April 16th, 2007 at 22:52
Bence de alexa’yı kafanıza takmayın. Gerçekten en önemli şey içerik.
Osman Seyit Börütecene Says:
April 16th, 2007 at 22:55
Bu arada ben Firefox militanı değilim ama feci biçimde Microsoft ve Internet Explorer karşıtıyım. Dünyanın internet bilgi ve becerisini geriletti bu adamların kalitesiz, zevksiz, uyumsuz yaklaşımları. AJAX uygulamaların kendilerini tehdit ettiğini görünce yıllarca internet explorer’da javascript’i bozuk ve çalışmaz halde tutmaya çalıştılar.

Açık kaynak felsefesi olmasaydı internet explorer’da çalışabilen javascript kütüphaneleri de olmayacaktı. Internet Explorer’ı yine açık kaynak kurtardı daha az tercih edilmekten.
Volkan Özçelik Says:
April 16th, 2007 at 23:13
Evet, içerik en önemlisi.

IE karşıtlığnızı anlıyor ve kesinlikle katılıyorum.

Yazık ki çoğu teknoloji dostu insan masalarının üzerindeki ufak e harfine bağımlı durumdalar.

Aslında şaşırmamak gerek. İşletim sistemiyle beraber kurulu gelen bir tarayıcıyı ister istemez insan kullanıyor (sadece internet explorer değil, file manager ya da windows explorer’a da URL yazınca sizi istediğiniz adrese gönderince, M$ Outlook’ta bir linke tıklayınca varsayılan olarak IE’de açınca. Eğer varsayılan başka alternatif bir tarayıcı kurmadıysanız M$N messenger’da linke tıklayınca yine IE’de açınca en hard-core teknoloji taraftarı kullanıcıda bile bir alışkanlık oluşuyor.

Nice firefox’a geçmek isteyip 2 ay deneyip sonra IE’a dönen yazılım uzmanı arkadaş bilirim.

…

Şu an:
IM Sohbet etmenim PSI (bir jabber client kendisi - aynı anda hem gtalk, hem yahoo, hem de MSN dostlarını bir arada görmek isteyenler için bire bir)

kullandığım tarayıcı firefox (linkibol.com’un AJAX debug işleri olmasa belki Opera düşünürdüm — firefox’tan daha az ram tüketiyor daha tepkisel ve scripting engine’i daha hızlı (özellikle String ve Array işlemlerinde) )

kullandığım e-posta programı Thunderbird

Ve (bence) bunların tamamı M$ muadillerinden kat kat daha iyiler.

…

Lakin önemli olan ürünün iyi olması ya da kötü olması değil.
Çünkü pazar rasyonel davranmaz. Kullanıcıların neye ihtiyacı olduğu değil, ne istedikleridir önemli olan.

Ve kabul etmek lazım M$ bu yersiz isteği yaratma konusunda hayli başarılı.

Sevgiler.
Osman Seyit Börütecene Says:
April 16th, 2007 at 23:45
Ben ie kullanan kimseyi suçlamıyorum zaten. Hata Microsoft’un hatası. Dünya çapında en çok kullanılan işletim sistemi olmanın getirdiği sorumluluğu taşımadılar. Ben kendi bilgisayar kullanma geçmişime dayanarak söyleyebilirim ki tabbed browsing’e alışmakta zorlandım. Firefox’u sürekli kullanmaya başladığım zaman 2004′ün sonlarıydı.

Microsoft yıllar önce ie6′yı tabbed browsing ile çıkarmalıydı. Ama şimdi insanların tabbed browsing’e alışmaları bile bir sorun. Microsoft bu geç kalmış hareketinin bedelini ie7 ile ödüyor. Kullanıcılar ie7′ye adapte olana kadar kimbilir ne kadar zaman geçecek.

Bir de tüm bunlar yetmiyormuş gibi silverlight diye bir şey çıkarmışlar, flash player ile rekabet edecekmiş. Browserlararası ve platformlararası uyumdan bahsediyor ama tabi kendinden başka tanıdığı tek platform Mac OS X. Microsoft’un dünyaya verdiği zarar o kadar büyük ki, bilgisayarları her eve sokabilmeleri büyük başarıydı ama bu saçmalıkları gözümde o başarılarını da örtüyor.
Osman Seyit Börütecene Says:
April 16th, 2007 at 23:46
Ha bir de işletim sistemi olarak ubuntu kullandığım için artık hiçbir microsoft yazılımıyla sorunum yok.
deniz Says:
April 17th, 2007 at 7:53
Bence de uyanmanın zamanı geldi, bir miting düzenleyip firefox’a yapılan haksızlıkları dile getirmemiz gerekiyor. Bill Gates duysana kaç kişiyiz saysana
Ersin İhsan Ünkar Says:
April 28th, 2007 at 22:12
“… AJAX uygulamaların kendilerini tehdit ettiğini görünce yıllarca internet explorer’da javascript’i bozuk ve çalışmaz halde tutmaya çalıştılar.”

AJAX uygulamalarının belkemiği olan XMLHTTPRequest kavaramı ve öncü nesnesi ilk olarak Microsoft tarafından geliştirilmiştir. Yani anlayacağınız XMLHTTPRequest yok, AJAX yok. AJAX yok, Web 2.0 yok. Google Maps, GMail, Blogger, flickr, hiçbiri yok. AJAX mimarisinin temelini Microsoft oluşturmuştur.

Ancak bu Internet Explorer’ın iyi olduğu anlamına tabi ki gelmemektedir, zaten öyle bir düşüncem olsa niye Firefox kullanayım. Benim takıldığım, tezleriniz için sunduğunuz dayanaklar konusunda hassas davranmamanız.

Microsoft’un hatası Netscape’e karşı kazandığı zaferin-ki işletim sistemi avantajlarını sonuna dek kullanmışlardır- havasına kendilerini fazla kaptırmak olmuştur. Bu sebeple Internet Explorer üzerinde senelerce ciddi geliştirme çabalarına girişmemişlerdir. Internet Explorer’daki bahsettiğiniz geri kalmışlık pazar kaybetme kaygısıyla gerçekleştirilen bir eylemin sonucu değil (Microsoft’un Internet Explorer üzerine eğilmediği dönemde web 2.0 ciddi bir tehdit değildi Microsoft için), tam tersine tarayıcı pazarını garantilemiş olmanın rahatlığıyla gerçekleştirilmeyen eylemlerin sonucudur. Microsoft’un web 2.0′nin ciddi bir oluşum olduğunu görmesiyle tarayıcı geliştirme işlerine yeniden el attığı görülmektedir.

Yazılarınızı ilgiyle okuyorum ve pek çok konuda gösteridiğiniz hassasiyeti, bu konularda da bekliyorum.
Osman Seyit Börütecene Says:
April 29th, 2007 at 9:44
xmlhttprequest’in bir microsoft icadı olduğu doğru. ancak bu olmasaydı da flash ile bu işler altı yedi yıldır yapılabiliyor zaten. ayrıca microsoft bu şeyi icad ettikten sonra üzerine çalışmadı. yani adamlar ajax tabir ettiğimiz kavrama vakıf değillerdi. bununla e-mail uygulaması yapmadılar, bununla chat uygulaması yapmadılar, bununla messenger uygulaması yapmadılar çünkü akıllarına gelmedi.

hepsini başkaları yaptı. onlar da piyasanın hakimi internet explorer’da ajax uygulamaları üretilmesini zorlaştırmak için ie de kullanılan javascriptin bug’larını düzeltmediler. bunu bilerek yaptılar. stratejik bir hamleydi bu. şimdi son iki yıldır ajax / javascript kütüphaneleri çıkınca herkes kullanmaya başladı, bu oyun da bozuldu.
Ersin İhsan Ünkar Says:
May 3rd, 2007 at 13:06
“..üzerinde çalışmadı..”,”…vakıf değillerdi…”,”..bununla e-mail uygulaması yapmadılar..”,”…akıllarına gelmedi.” Bu cümlelerinizin aksi, örneğiyle mevcuttur.

XMLHttpRequest Outlook Web Access için geliştirilmiştir. Yani tam da dediğiniz gibi bir mail uygulaması için. Sizce de web uygulaması geliştirmek için gerekli bilgiye vakıf olduklarını göstermeye yeterli bir örnek değil mi? Üzülüyorum çünkü gerçekten araştırma yapmıyorsunuz.

Pek tabi ki Microsoft hayatımızı yeniden şekillendiren web uygulamalarının yaratıcısı olamamıştır. Bu da tamamen o dönemde yoğunlaştığı alanlarla ilgilidir.(Microsoft ev kullanıcısında yarattığı alışkanlıktan faydalanarak bunu kurumsal ortamlara taşıma sürecini başlattı bu dönemlerde. Sunucu işletim sistemleri ve uygulamaları… )

Bu tartışmaları sonuca bağlamak için tarihe bakmak lazım. Tam sayfa yüklemesi yapılmadan tarayıcıda veri aktarımı ilk olarak IFRAME şeklinde IE 3.0′da (1996) ve LAYER şeklinde Netscape 4′de (1997) öne sürülmüştür. Microsoft, 1998′de Remote Scripting adı verilen JAVA applet ve Javscript’i bir arada kullanan bir çözüm üretmiş(yani sizin deyişinizle Flash olmasaydı da bu işler yapılıyordu), Flash’taki XML ve CSV yükleme özelliği ise 4. sürüm ile 1999′da ortaya çıkmıştır. Daha sonra da bu yöntemlerin verimsizliği karşısında (sonuçta tüm bunlar tarayıcı için harici uygulamalardır) dahili bir nesne olan XMLHttpRequest’i yaratmıştır(1999).

Bilerek geliştirmediler iddiası ise sanki Bill Gates’ten bir haber almışsınız izlenimini uyandırıyor.
Piyasanın tarihine baktığınızda bu da pek mümkün görünmüyor. Web 2.0 2003 yılında büyük bir ekonomik varlık sergilemeye başlamıştır ve tüm sektör için büyük bir sürpriz olmuştur. (adsense devrimi ve long-tail paradigması). Bu ana kadar Microsoft’un yapmadığı geliştirmeleri tehdit algısıyla birleştirmeniz verilerle uyum göstermiyor. Hatta söylediğinizin tam aksine tehdit büyüyünce Microsoft tarayıcı geliştirmelerine başlamıştır.

İlk yorumumda dediğim gibi derdim birilerinin sistemini iyi deyip göğe çıkarmak ya da kötü deyip yerin dibine geçirmek değil. Derdim sadece tartışılan bir konuda daha nesnel verilerle savların temellendirilmesi. Ancak fark ettim ki bu konuda önyargınızı aşmanız “..feci biçimde Microsoft ve Internet Explorer karşıtıyım.” cümlenizde belirttiğiniz gibi pek mümkün görünmüyor.
Osman Seyit Börütecene Says:
May 3rd, 2007 at 13:29
Microsoft tarayacısını geliştirmeye web 2.0 nedeniyle değil, üzerindeki firefox baskısı nedeniyle başladı ve ancak geçen yıl hizmete sunabildi.

Bu arada söylemeyeyim dedim ama xmlhttprequest microsoft dilinde activex üzerinden nesne üretilerek yapılır. Yani xmlhttprequest gecko uyumlu browserlarda var sadece. Bu yüzden ajax uygulamalarında iki ayrı kod yazmak gerekiyor, içinde xmlhttprequest geçeni microsoft için değil. Bu bizim tartışmamıza fayda sağlayacak bir argüman değil ama yine de önemli buluyorum.

Ben Microsoft’la olan derdimi şöyle özetleyeceğim: Siz ve ben, bilişim hakkında iyi kötü birşeylerden haberi olan azınlıkta bir kısım insanlardanız. Microsoft, geriye kalan nüfusla ilgileniyor ve bu nüfusun cehaletinden sapına kadar faydalanıyor. Microsoft karşıtı olduğum başka konular da var ama burada tartıştığımız konunun özeti benim için bu.

Osman S Börütecene