Osman S Börütecene » Web tasarım

Çekim yasası ve web tasarımı

Osman Seyit Börütecene — Thu, 09 Aug 2007 08:57:12 +0000

Çekim yasası çok kısadır ve şunu söyler: Gerçeği siz yaratırsınız. Bu yaratımınız düşüncelerinizle gerçekleşir. Bu süreç her an işler, asla durmaz. İnsan sürekli düşünür ve bu sırada düşündüğü herşeyi kendi gerçekliği içine çeker. Bu düşünceler içinde daha fazla zaman ayırdığınız düşünceler daha da hızlı gerçekleşir ve diğerlerinin önüne geçer.

Web tasarımının amacı insanlara bilgiyi eli yüzü düzgün bir biçimde sunmak ve bilgiyi sunduğunuz insanlara okuma, görme, bilgiler arasında gidip gelme kolaylığı sağlamaktır. Bilgi sunmanın sayısız amacı olabilir. Satmak istediğiniz ürünlerin bilgilerinden oluşan bir web siteniz olabilir. Satmak istediğiniz fikirlerin bilgilerinden oluşan bir web siteniz olabilir. Sadece bilginizi insanlığa açmak amacıyla yarattığınız bir web siteniz olabilir. Nesnel bir değer taşımayan, tamamen sizin iç dünyanızı dış dünyaya aktaran (gerçi iç dünya dış dünya derken bu bizim yanılgımız) bir web siteniz olabilir. Tıpkı şu anda okumakta olduğunuz blog gibi.

Web tasarımcılarının elini taşın altına sokmuş olanlarından büyük bölümü müşterinin bilgisizliğinden ve ne istediğini de bilmeyişinden şikayet eder. Bundan her gün şikayet eder. Her toplantı öncesi birazdan karşılaşacağı kişi ya da kişilerin webden anlamadıklarını, akla mantığa sığmayacak taleplerde bulunacaklarını, yeterli bütçeleri olmadığını, şimdi anlaşıp iki hafta sonra vazgeçeceklerini düşünür.

Düşünceleri çoğunlukla gerçek olur.

İşin bir diğer yanı ise, bizzat kendisi ya da başkaları için web tasarımı yapanlarla ilgili.

Web tasarımı yapmak özünde kolaydır. Bilgiyi sayfaya yerleştirmek; renkleri, fontları seçmek; bunlara css kullanarak görsel tasarım kazandırmak kolaydır. Ta ki siz işleri karıştırıp arapsaçına döndürene dek.

Yapmak istediğiniz web sitesi ya da blog için bir template seçersiniz. Sonra onu değiştirmeye çalışırsınız. Template büyük ihtimalle kötü kodlanmıştır. Web standartlarına uygun değildir ya da web standartları kullanıcıyı düşünerek değil, ezberden uygulanmıştır. Bir yerin rengini değiştirdiğinizde sayfanın düzeni değişir. Sağdaki sütunu sola almak istediğinizde orta alan kaybolur vs.

Şimdi bu süreç nasıl oluştu bunu inceleyelim.

Web sitenizi kendiniz hazırlayabileceğinizi düşünmediniz. Düşünseydiniz bu gerçek olurdu ama daha acıklısı var. Çekim yasasının devre dışı kaldığı tek bir saniye yoktur. Siz web sitenizi kendinizin hazırlayabileceğinizi düşünmemekle kalmadınız; kendi web sitenizi hazırlayamayacağınızı düşündünüz ve bunu gerçekleştirdiniz. Böylece, zor ve zahmetli olması gerektiğine karar verdiğiniz web tasarım işini halletmek için kendinize tanımadığınız birinin hazırladığı bir temayı / şablonu seçtiniz.

Sonra onu değiştirmek isterken templateler ile oynamanın tehlikelerini düşündünüz. Bunun ne kadar zor olduğunu düşündünüz.

Aslında başlangıçtaki düşünceniz ve bu nedenle yarattığınız zorluklar… balık baştan kokar. Mesela bir web siteniz olacaksa cıvıl cıvıl, hareketli, kımıl kımıl olması gerektiğini yoksa insanların ilgilenmeyeceğini düşündünüz ve bunu yarattınız.

Sade bir web sitesi sahibi olmanın size yeteri kadar görünürlük sağlamayacağını düşündünüz ve çekim yasası bu arzunuzu yerine getirdi.

Başınızı kodlarla derde sokmak istediniz ve çekim yasası size istediğinizi sundu.

Bunlar, hiç durmadan işleyen çekim yasası ile ilgili bazı örnekler. Siz evde örnekleri çoğaltabilirsiniz.

Benzer yazılar:

Rastgele yazılar:

Nahnu balonumu patlattı

Osman Seyit Börütecene — Thu, 05 Jul 2007 22:07:25 +0000

Dört beş hafta önce bir web projem olduğundan bahsetmiştim. Bu web projesini sessiz sedasız hayata geçirdikten bir süre sonra geçen gün Blog Kazanı’na bir yazı yazdım. Bunun eninde sonunda farkedileceğini elbette biliyordum. İpliğimi pazara çıkartan Nahnu oldu.

Benim proje hakkında bir şey değişmedi. Yayına aynen devam. Zaten bu projenin hedef kitlesi Türk blog yazarlarından oluşan bir kaç yüz kişilik internet okur-yazarı bir kitle değil. Onlar bakıp eğlenebilir elbette. Esas hedef kitle Milliyet, Hürriyet ve benzeri gazetelerin web sitelerini takip edenler.

Bu arada, belli bir kalitenin üzerindeki web siteleri için trafik yaratabilmek ciddi bir sorun gerçekten. Bu sorunu çözebilmek için değişik çareler arıyorum. Hadi Gezdiren.com bir proje tamam. Ama bu blog öyle değil. Bu blogun bir görevi, mesajı, misyonu, nosyonu falan var. Ne yazık ki bir reklam bütçesi yok.

Google çok önemli bir trafik üretgeci (üret-geç?). Ancak Google’ın page-rank uygulaması günümüzde bilgiye erişebilmek için geliştirilmiş en iyi sistem değil. Düşünün bir uzay aracı geliştirdiğinizi ve bununla ilgili bir web sitesi hazırladığınızı. Hatta bu uzay aracının tüm planlarını, tüm teknik bilgilerini yayınladığınızı düşünün. Daha sonra buna uzay aracı yapmak isteyen birinin web’de arama yaparak ulaşabilme ihtimalini hayal etmeye çalışın. Bu kişinin ulaşabileceği en iyi yerler ufo siteleri olacaktır. Google’ı birçok açıdan çok takdir ediyorum. Hatta Google’ın, günümüz toplumlarının evriminde bir görevi olduğunu bile düşünüyorum ama bu page-rank yöntemi işe yaramıyor.

Bu durumda göreve uygun bir trafik sağlayıcı olarak kaliteli içeriğin dozunu artırmak gerekiyor. Elbette güncelleme sıklığını da artırmak gerekiyor. Bunun yolu bence takım çalışmasından geçiyor. Yeni bir takım çalışması hayalim var, iki yakın arkadaşımla onların ve benim kişisel bloglarımızda sürecek bir dizi fikir alışverişi serisi planlıyorum. Bu üçümüze de trafik sağlayacak. Detayları belki gecenin ilerleyen saatlerinde yazarım.

Nahnu benim balonu patlatırken dikkatimi çeken bir şey de şu oldu ki geçenlerde Türker de bana “ne oldu senin web projesi” diye sormuştu. Bu konuda yazdığım blog yazısının böyle akıllarda kalması beni şaşırttı. Demek ki herkesin zihnini kurcalayan bir meseleymiş kalite ve rating arasındaki ters orantı.

fotoğraf: Seenya Rita

Benzer yazılar:

Rastgele yazılar:

Şuradan, Buradan, Şuraya ve Buraya Konulu Bloglar

Osman Seyit Börütecene — Sat, 23 Jun 2007 14:28:57 +0000

Link verme sanatı başlıklı bir yazımda bu konudan daha önce de bahsetmiştim ama tekrarlamakta fayda var. Yine de o yazıyı da okumanızı tavsiye derim çünkü orada yazdıklarımı burada tekrar etmeyeceğim.

Arama motorlarına ait robotların sayfalarımızı gezerken dikkat ettikleri şeylerden biri de nerelere link verdiğimiz ve link verdiğimiz yerdeki içeriğin ne hakkında olduğudur. Hatta bu içeriklerin ne hakkında olduğu robotlara bizim yazımızın ne hakkında olduğuna dair de ipucu verir.

Hal böyle olunca siz “Ahmet’in blogunda seçimlerle ilgili bir yazı okudum” cümlesinde Ahmet kelimesini link metni olarak kullanırsanız robotlar link verdiğiniz yazının Ahmet hakkında olduğunu, sizin yazınızın da az biraz Ahmet’e değinen bir yazı olduğunu anlarlar. Eğer Ahmet kelimesi yerine blog kelimesini link haline getirirseniz de aynı şeyler blog hakkında olmak biçiminde değerlendirilir.

Bu durumda siz yüzlerce blog yazısı boyunca link metinlerinizi “şuradan ulaşabilirsiniz” diye yazarak şuradan kelimesine bağlarsanız (bunun örnekleri başlıkta da yazdığım gibi; şuradan, buradan, şuraya, buraya) bir müddet sonra robotlar doğal olarak sitenizin büyük ölçüde bu kelimelerle ilgili bir site olduğuna karar verebilirler. Sonra siz de “Oha, Google benim için şöyle böyle diyor” der, üzülürsünüz.

Bloglarımızın, anlamsız sınıflandırlamalara mahkum olmasındansa üzerine yazdığımız konularla aranıp bulunabilmesini istiyorsak linklerimizi güzelce verelim, verdirelim.

Benzer yazılar:

Rastgele yazılar:

Dotclear blog yazılımı

Osman Seyit Börütecene — Thu, 21 Jun 2007 10:41:46 +0000

Dotclear Fransızca bir blog yazılımı. WordPress’e benziyor ama işlevleri WordPress’ten daha kısıtlı. Salt blog yazmak amaçlı kullanım için fena görünmüyor. Ben kendi bilgisayarımda denedim, ufak bir bug dışında bir derdi yok.

Yalnız sorun şu ki dökümantasyonu ve forumları Fransızca. İngilizce dökümantasyonu henüz yapılmamış. İngilizce olan forumları ise çok zayıf.

WordPress kadar büyük bir komüniteye de sahip değil. WordPress’e alışık olanlara göre hiç değil çünkü WordPress’in verdiği kontrol imkanları Dotclear’da yok.

Yine de farklı blog yazılımlarını merak edenler için bir not düşeyim dedim.

Benzer yazılar:

Rastgele yazılar:

Arama Motorlarında Bulunma Histerisi

Osman Seyit Börütecene — Wed, 20 Jun 2007 22:52:54 +0000

Kolay değil. İnternet gibi ne olduğunu tam anlayamadığımız bir medyada şirketimiz için nasıl bir fayda sağlayabileceğimizi araştırmak gerçekten kolay değil.

Bu zorluk içerisinde şirketlerin aklında takıntılı biçimde gezen bir konu var: arama motorlarında bulunmak.

Arama motoru optimizasyonu bir hurafe türüdür. Bu hurafe konusunda en açık sözlü davranan arama motoru Google’dır. Google’ın kendi çalışma prensipleri ve arama sonuçlarını gösterme algoritmaları hakkında söyledikleri dışında bu alanda elle tutulur bir bilgi bulunmamaktadır.

Elle tutulur bir bilgi bulunmadığı gibi, internette bulabileceğiniz onbinlerce arama motoru optimizasyonu bilgisi de yanıltıcı olmakla kalmayıp aynı zamanda şirketinizin web sitesinin arama motorlarında iyi sonuçlar vermemek bir yana, bazı dizinlerden tamamen silinmesine neden olabilecek yapıdadır.

Hal böyle iken, şuna değinmekte fayda var. Arama motorlarında ilk sıralarda bulunabilmek her şirketin ihtiyacı değildir. Eğer böyle bir ihtiyaç gerçekten varsa, şu anda bu ihtiyacı karşılamanın tek yolu sürekli güncellemeden geçmektedir.

Bunun dışında şirketlerin web siteleri için arama motorlarında arandığında bulunmaktan çok daha öncelikli faydalar var. Bunlardan belki de en önemlisi müşteri iletişimini hızlandırmak ve kolaylaştırmak. Web sitesini kullanarak çağrı merkezi maliyetleri düşürülebilir. Şirketin web sitesinde hazırlanacak sıkça sorulan sorular kısmı, çağrı merkezlerinde müşterilerin telefonlarına cevap veren çalışanların da cevap verme sürelerini kısaltabilir.

Zaten bu işlevleri yerine getiremeyen bir web sitesinin arama motorlarında bulunabilmesi de müşterilerin ya da potansiyel müşterilerin ihtiyaçlarına cevap vermeyecektir.

“Google’da ilk ona girmek istiyörüz” histerisine kapılmadan önce müşterilerinizin işiniz hakkındaki bilgi ihtiyaçlarını karşılayabilecek bir web sitesine sahip olmalısınız.

Benzer yazılar:

Rastgele yazılar:

Baş Harfe Link Verme Modası

Osman Seyit Börütecene — Sun, 17 Jun 2007 00:03:13 +0000

Son bir iki haftadır dikkatimi çeken bir uygulama bu. Burada örneklemek istemiyorum çünkü webin doğasına aykırı bir yaklaşım. Şu ana kadar potkal.org‘da ve volkanca‘da gördüm.

Bir link vereceğiniz zaman cümle içinde hangi kelimeleri linkleyeceğiniz arama motorlarının dikkat ettiği bir unsur. Bu nedenle bir link verirken kelimenin sadece baş harfini linklemek anlamsız olduğu gibi arama motorları açısından sakıncalı da. Size hiç zararı olmasa bile link verdiğiniz yer açısından verdiğiniz linkin değeri azalmış olur.

Bu nedenle bu furyanın çok yayılmadan sona ermesini temenni ediyorum.

Benzer yazılar:

Rastgele yazılar:

Internet Explorer Kullanıcılarına Benden Yepyeni Bir Hizmet

Osman Seyit Börütecene — Sat, 09 Jun 2007 10:50:14 +0000

Artık bu blogu ziyaret eden Internet Explorer kullanıcıları versiyonları ne olursa olsun Google Bağlantı Reklamlarını da görebilecekler.

Sunucu tarafında hazırladığım bir Internet Explorer tanıma sistemiyle artık okurlarımdan ie kullananlar daha fazla Google reklamının tadını çıkartacaklar. Tarayıcıyı tanıma sistemi sunucu tarafında olduğu için Internet Explorer dışındaki tarayıcıları kullananlar bu reklamları kaynak kodlarında bile göremeyecekler.

Halka hizmet Hakk’a hizmettir.

Benzer yazılar:

Rastgele yazılar:

CSS ve Browser Uyumluluğu

Osman Seyit Börütecene — Thu, 07 Jun 2007 10:44:17 +0000

CSS üzerine birkaç not daha… En önemli sorunlardan biri Internet Explorer’ın CSS standartlarına uyumlu olmaması. Bunu çözmek için evvela html sayfanın en başına document type yerleştirmeniz gerekiyor. Ama bu yetmiyor.

Uzun geceler süren çalışmalarım sonucu Internet Explorer 6′nın bile bu konuda terbiye edilebildiğini gördüm. Anahtar nokta ise varsayılan margin ve padding leri sıfırlarmak. Browserlar web standartlarını destekleseler bile ortaya çıkan farklılıklar var. Kullandığınız tag’lerin farklı browserlara göre varsayılan margin ve paddingleri farklı. Bu nedenle Internet Explorer gerçekte float değeri verdiğiniz divleri doğru gösterebilecekken içinde bulunan liste taglerinin margin ve padding farkları nedeniyle sorun yaratabilir.

Bunun çözümlerinden biri baştan bütün marjinleri, paddingleri sıfırlamak;

* {
margin: 0;
padding: 0;
}

Bunu CSS dosyasının başına ekleyerek ortamınızı resetleyebilirsiniz. Ancak bununla şöyle bir sorun doğuyor. Kullandığınız her elementin tek tek margin ve padding değerlerini belirlemek zorundasınız. Diyelim ki karman çorman bir listemiz var ve sırasıyla içiçe ul, li, ol, li, ul, li kullanıyoruz. Bu durumda sadece ul için ya da sadece li için değer vermeniz yetmiyor. ul li ol li ul li ye kadar margin ve padding değerlerini belirlemelisiniz. Yoksa ilk değer verdiğiniz elementten sonrası dümdüz olur.

CSS ile yaptığınız tasarımın her browser da aynı görünmesini sağlamak ve farklara alışmak bakımından bu yöntem sert ama iyi bir yöntem.

h1, h2, … gibi başlık belirten etiketler; p, div gibi blok belirten elementlerin de tasarımınızda her tarayıcıda uyumlu çıkması için alt ve üst margin ve paddingleri de elle vermelisiniz. Internet Explorer bu konuda yine sapıtıyor sonra oturup düşünüyorsunuz standart dışı browser işte ne olacak diye.

CSS’ye yeni başlayanlar bu yazıdan faydalanamayabilirler ama biraz derine inip yolunu kaybedermiş gibi hissedenlere iyi birkaç ipucu oldu sanırım.

Benzer yazılar:

Rastgele yazılar:

CSS İle Konumlandırmada Püf Noktaları

Osman Seyit Börütecene — Mon, 04 Jun 2007 21:53:21 +0000

Çağdaş web tasarımı veriyi XHTML ile etiketlendirmek ve CSS ile ona görsel özellikler kazandırmak üzerine kurulu. Burada web için görsel tasarım yaparken akılda tutulması gereken birkaç önemli nokta var.

CSS’de konumlandırmayı temel olarak iki şekilde yapıyoruz. Bunlardan biri dökümanı kendi doğal akışına bırakıp width, margin, padding ve float değerleri vererek konumlandırmak. Bu bize kullandığımız bir paragraf yazının genişliğini belirtmemizi, içinde geçecek bir resmi sağa ya da sola yaslayıp yazının devam edip akıp gitmesini, sütunlar oluşturabilmemizi, menü sütunlarının sayfa içindeki sırasına bakmaksızın sağda ya da solda durmasına karar verebilmemizi sağlıyor.

İkincisi ise bunlarla beraber ve bunların yanısıra sayfadaki herhangi bir ögeye bizzat sayfa içinde bir konum vermemizi sağlayan position, top, right, bottom ve left.

Bunları kullanırken dikkat etmemiz gereken püf noktaları;

position: absolute; ile konumlandırdığımız bir nesne, içinde olduğu nesnenin sınırlarına göre değerlendirilir. Ancak böyle olabilmesi için dış nesnenin mutlaka position değeri belirlenmiş olmalı. Eğer belirlenmemişse pozisyon değeri verdiğimiz nesne body tag’ine göre konumlanır. Yani sayfanın sol üst köşesine göre değer alır. Bu nedenle eğer dış nesneye özel bir konum vermek istemiyorsak sadece konum türünü belirtecek bir ifade koymalıyız ki bu da position: relative; olacaktır.

Örneklemek gerekirse, aşağıya değerleri belirli bazı nesneler yerleştireceğim.

.ahmet {
width: 500px;
height: 400px;
margin: 30px auto;
background: yellow;
position: relative;
}

.mehmet {
width: 200px;
height: 150px;
background: #999;
position: absolute;
top: 30px;
left: 20px;
}

AHMET

MEHMET

Dikkat ettiyseniz .ahmet’in pozisyon türünü relative olarak belirlediğim halde ona herhangi bir pozisyon değeri vermedim. Böylece onun top, right, bottom, left pozisyon değerleri default değerler olan sıfır olarak kaldı. Peki o halde neden .ahmet tarayıcı ekranının sol üst köşesinde değil? Neden top:0; left:0; olduğu halde orada durmuyor?

Çünkü position: relative; demek, bir nesnenin dökümanın normal akışı içindeki yerine göre konumlandırmak demek. Yani position: relative; dedikten sonra top: 20px; derseniz bu demektir ki o nesne normalde dökümanın içinde duracağı yerden 20 piksel daha aşağıda duracak. left: -30px; dersem normalde başlayacağı yere göre 30 pixel daha soldan başlayacak.

İyi konumlandırmalar dilerim.

Benzer yazılar:

Rastgele yazılar:

Hayatın Gerçekleri: Web Sitesi Yapabilmeniz Zaman Alacak

Osman Seyit Börütecene — Mon, 04 Jun 2007 21:28:21 +0000

Bu blogda birkaç ay önce web tasarımı hakkında bazı temel bilgiler vermeye çalıştım. Anlattıklarım çok basit şeylerdi. XHTML ve CSS üzerinde durdum. Bu yazıyı bitirdikten sonra CSS ile konumlandırmanın püf noktaları üzerine bunlardan bir tane daha yazacağım.

Yukarıda bahsettiğim önceki yazılarıma yılgın yorumlar geldi. Birçok kişi birşey anlamadığını söylüyordu. Aslında söylemek istedikleri birşey anlamadıkları değildi. Yazıların giriş seviyesinde olduğunu ve bunun da bir işlerine yaramadığını söylemek istiyorlardı. Hatta bugün biri ana avrat düz giden bir küfür de yazmış onu sildim.

Okuma yazmayı (şu anda bu yazıyı size biri okumuyorsa okuma yazma bildiğinizi farzediyorum) nasıl öğrendiğinizi hatırlayın. Özellikle de yazmayı nasıl öğrendiğinizi hatırlamaya çalışın. Günlerce, haftalarca anlamsız çubuklar, yuvarlaklar; yatay, dikey, çapraz çizgiler çizmiştiniz. Ancak bunları yaparak elinizi iyice yumuşattıktan sonra harfleri yazmayı öğrenebilmiştiniz.

Web tasarımı için de aynı şey geçerli. Çok kez söyledim, tekrarlamakta da fayda var. Webde birşeyler yayınlayacak kadar XHTML bilmek 21. yüzyılın okur yazarlığıdır. Elbette zamanla birçok şey daha da otomatik bir hal alacak. Ama bakınız ofis yazılımlarına, muhasebe programlarına. Bilgisayarları istediğimiz gibi kullanmak için hep ufak da olsa kodlamalar yapmamız gerekiyor. Bu bağlamda XHTML kullanarak, CSS kullanarak bir web sayfası hazırlamak zaten hazıra konmak gibi birşeydir. Siz bu kodlamaları yapabilesiniz diye bunun üzerinde 20 yıldan fazla bir zamandır çalışılıyor.

Dolayısyla cin olmadan şeytan çarpmayı beklemek biraz gerçek dışı. XHTML ve CSS kullanarak birkaç değişik sayfa üretmeden, kendinizi alıştırmadan evvel hayalinizdeki gibi birşey yaratmayı beklemeyin. Bir diğer yandan da, WordPress, phpBB, Joomla, Drupal, Blogger (Blogspot), ve daha birçok hazır web yazılımını istediğiniz gibi yönetip kullanabilmeniz için de basit seviyede XHTML ve CSS bilmeniz şart.

Bunları öğrenmenin ve özümsemenin, hangi tasarım ya da içerik sorununun nereden kaynaklandığını bulup (bir süre sonra isabetli biçimde tahmin edip) çözebilmenizde büyük önemi var. Bu konuda küçüğünü yapmadan büyüğünü yapabilmeniz gerçekten imkansız.

Bu arada parayı bastırıp web sitesi yaptırmanız da çok birşey değiştirmiyor. Yine de XHTML’in, CSS’in ne olduğunu bilmeniz lazım. Diğer türlü “ben böyle birşey yazdım ama satırlar kaydı, ben burda bold yapmak istedim ama italik oldu ya da bütün yazı bold oldu” gibi şikayetlerden kurtulmanız mümkün değil.

Uzun lafın kısası, bugün ve gelecek yıllarda bilgisayar ve internet okur yazarı olmak istiyorsanız iki şey öğrenmek zorundasınız: GNU/Linux tabanlı işletim sistemlerinden birini kullanmak ve internette yayınlamak istediğiniz herhangi bir dökümanı (ister tek heceden oluşsun ister ciltler dolusu bir roman olsun) nasıl sunacağınızı öğrenmek. Aksi takdirde bu yüzyılın okuma yazma bilmeyenleri arasındasınız demektir.

Benzer yazılar:

Rastgele yazılar:

Kurumsal Web Sitesi Tasarımında Metin Sorunları

Osman Seyit Börütecene — Fri, 25 May 2007 05:14:42 +0000

Türkiye de diğer bir çok ülke gibi neredeyse her kurumun iyi kötü bir web sitesine sahip olduğu bir yer halini aldı. Kurumsal web tasarımı aşamalarında hem tasarımcı firmayı hem de kurumları zorlayan bir konu var ki bu da web sitesinde yer alacak olan metinler.

Kurumların web siteleri, sık sık güncellenebilme imkanları ve multimedya içerik sunabilmeleri haricinde diğer prestij ve tanıtım araçlarından ve ürünlerinden çok da farklı değildirler. Ancak hem insanoğlunun doğası gereği hem de dünya çapında üç beş önemli bilişim devinin, interneti daha baştan yanlış sunmaları sonucu web siteleri sanki bir kurumun diğer bütün tanıtım araçlarından farklı ele alınması gereken birşeymiş gibi görünür. Örneğin sırf bu yanılsama yüzünden bir çok kurumun web sitesini bilgisayar mühendisleri hazırlar. Mühendislerin teknik resim dışında görsel tasarım bilgisi sahibi olmaya mecbur olmadıklarını gözönünde bulundurduğumuzda bazı kurumların web sitelerinin niçin yeteri kadar erişilebilir olmadığı anlaşılabilir. Bundan bir kaç yıl önce ülkemizin gururu olan ve dünyanın önde giden büyük konfeksiyon şirketlerinden birinin online görünürlüğü ve tanıtımı ile ilgili bir proje için şirket merkezine davet edilmiştim. Toplantıya katılımını beklediğim / tahmin ettiğim kişiler ürün yöneticileri, pazarlama müdürleri ve benzer görevlerdeki insanlar hatta belki şirketin reklam ajansından birileri idi. Ancak toplantıya katılan tek kişi vardı, o da şirketin bilişim bölümünde şirketin web sayfasından sorumlu olan biriydi. Elbette kendisiyle önemli pazarlama ve reklam konularını konuşamadık.

Aynı şey web sitelerinin metinleri açısından da geçerli. Bir şirketin web sitesinin altyapısını kodlamaktan sorumlu bir bilişim çalışanı şirketi tanıtan metinleri yazamaz. Bu işi başka birinin yapması gerekir, mesela halkla ilişkiler ya da pazarlama departmanından biri bu görevi üstlenebilir.

Ama daha da kolayı var! Üstte anlattığım nedenlerle akla gelmeyen bir yöntem bu. Çok da basit. Şirketinizin tanıtımı için halihazırda kullandığınız broşür, katalog vb. materyalde yer alan metinler var ya, işte tam da bunlar, kurumsal bir web sitesinde yer alması gereken metinlerdir. Yani internettesiniz diye şirketinizi offline mecralardan, offline dünyadan farklı bir biçimde ortaya koymayacağınıza göre, an itibariyle elinizde offline mecra için kullandığınız ne varsa bunlar web siteniz için de kullanabileceğiniz en başarılı metinleri oluştururlar.

Dolayısıyla, şirketinizin web sitesini hazırlarken gökten zembille yepyeni metinler düşmesini beklemek, bunlara hariçten bir masraf yapmak ya da konuyla ilgisi olmayan birimlere bu metinleri hazırlatmak yerine varolan metinlerinizi kullanmalısınız.

Benzer yazılar:

Rastgele yazılar:

Genç Web Tasarımcıları Rahatsız

Osman Seyit Börütecene — Thu, 24 May 2007 22:27:36 +0000

İnternet Türkiye’ye geldiğinden beri değişmeyen tartışma konularından biri de web tasarımı ve web tasarımcılığı olmuştur. Bu sadece Türkiye’ye değil dünyaya özgü bir tartışma.

Uzaktan bakana kolay görünen bir konu web tasarımı. Madem klavye ve maus kullanabiliyorum neden web tasarımı yapmayayım diyenlerin doluştuğu bir piyasa.

Bir yandan elbette bu işi de hakkını vererek yapanlar var ama maalesef azınlıktalar.

Web tasarımı işi yaparken müşteri ilişkileri çok önemli. Herhangi bir sektörde iş yapılırken işler en ince detayına kadar hesaplanır, yazıya dökülür, sözleşmeler yapılır. Ama bu özellikle free-lance çalışanların çoğunlukta olduğu web tasarım sektöründe pek gerçekleşmez. Gerçekleşmediğinde de müşterinin gözünde sözleşmesiz yapılan herhangi bir iş halini alır. Simit alıp satmak gibi.

Sözleşme deyip geçmemek lazım. Sözleşme derken kasdettiğim sadece kimin ne iş yapıp kimin ne para ödeyeceği meselesi değil. Güncellemeleri ve ücretlerini de plana bağlayan sözleşmelerden bahsediyorum. Mesela web tasarımcıları bir şirketle anlaştıklarında belli bir süre boyunca yapılacak web sitelerini de kendisinin yapmaları konusunda anlaşmaya çalışmalıdırlar.

Bu konunun genelde böyle yapılmamasının nedeni web tasarımı alanında çalışan kişilerin çoğunlukla iş hayatı tecrübesinden yoksun, iş anlaşmalarının “al gülüm ver gülüm” den biraz daha karmaşık olduğuna henüz ayamamış kişiler olmasıdır.

Biraz da fiyatlandırmaya değinelim. Web tasarımında basit bir web sitesi için görsel tasarım açısından 500YTL’nin altında kalan her fiyat zararına yapılmış bir fiyatlandırmadır. Çünkü işin içine elektrik, su, yol, giderleri katılmadığı çok açıktır. Kullanılan bilgisayarın bakım masraflarının işlere bölünerek de olsa katılmadığı çok açıktır. Tasarımcının özgün tasarımlar ortaya koyabilmesi için webde gezerek geçirmesi gereken zamanın bedeli fiyatın içine katılmamıştır. Bunun gibi daha birçok faktör fiyatın içine katılmamıştır.

Günümüzde bu rakamın altında önerilen her web sitesi için maliyetin yanlış hesaplandığını ve sonrasında bu maliyetin hem müşterinin hem de web tasarımcısının fitil fitil burnundan geleceğini söylemek hiç yanlış olmaz. Bu arada altını çiziyorum, bahsettiğim rakam (500 YTL) çok çok iyimser, örnek olsun diye üretilmiş insaflı bir rakamdır.

Hal böyle olunca genç web tasarımcıları rahatsız olmasın da ne olsunlar.

Benzer yazılar:

Rastgele yazılar:

Sinirlere İyi Gelen 3 Firefox Eklentisi

Osman Seyit Börütecene — Wed, 23 May 2007 03:38:58 +0000

Eklenti kullanmayı pek sevmiyorum. Bazı eklentiler yazılımları yavaşlatıyor bir nedeni bu, diğer nedeni de sadeliği eklenti kullanmayı istemeyecek kadar çok sevmem (yani bir nevi sadelik hastalığı belki de).

Ama Türkiye’deki geleneksel medyanın, yani televizyon kanallarının, gazetelerin, dergilerin web sitelerini gezmek sağlam sinirler gerektiriyor. Üç kuruş daha fazla para kazanmak için bu web siteleri sayfa görüntülenme değerlerini yükseltmek zorundalar. Bunu da sayfaları sizin isteğiniz dışında yenileyerek sağlamaya çalışıyorlar.

Sonuç ise siz istediğiniz haberi okumaya çalışırken hop kendini yenileyen bir sayfa. Gerçekten çok sinir bozucu.

Bir başka rezillik de tıkladığınız linkin yeni bir sayfada açılması. Kardeşim sen neden benim adıma karar veriyorsun?

Üçüncü ve son rezillik de flash reklamlar. Oldum olası flash kullanımının bir savunucusu oldum. Hala da öyleyim. Gerek görülen yerlerde flash kullanmatan çekinmem. Ama maalesef her konuda olduğu gibi flash konusunda da “madem olabiliyor neden yapmayalım” zihniyeti ile flash appletleriyle dolup taşıyor basının web sayfaları.

Reklamları kaldırmak için adblocker eklentisi var diyebilirsiniz. Ama beni rahatsız eden şey reklam görmek değil. Ben reklamları görmek, interaktif mecrada reklamcılığın nabzını tutmayı sürdürmek istiyorum. Bir yandan da bu gazetelerin, dergilerin, televizyonların web sayfalarını haber amaçlı geziyorum. Ancak flash yoğunluğundan dolayı sayfalarda yavaşlama; optimize edilmemiş appletler nedeniyle dosya büyüklüğü ve dolayısıyla hız kesen sayfalar dayanılır gibi değil.

İşte dün ben bu üç derdime çare olacak üç Firefox eklentisi buldum. Biri sayfanın sizin isteğiniz dışında yeniden yüklenmesini engelliyor. Diğeri tıkladığınız sayfanın sizin isteğiniz dışında yeni bir pencerede açılmasını engelliyor. Sonuncusu ise flash appletleri bloke ediyor, engelliyor. Siz istediğiniz flash’ın üzerine tıklayıp aktif hale getiriyorsunuz. Bana Opera’nın ve Internet Explorer’ın flash aktive etme özeliğinden hiç bahsetmeyin. Onlar söz konusu flash dosyaları yüklüyorlar mutlaka. Ama bu yüklenmesini de engellediği için bahsettiğim web siteleri normalde olduğundan üç dört kat daha hızlı açılıyor.

Gelelim eklentilerin adreslerine:

Refresh Blocker (yeniden yükleme engelleyicisi)

TargetKiller (tıkladığınız sayfanın yeni bir pencerede açılmasını engelleyen eklenti)

FlashBlock (Flash appletlerinin yüklenmesini engelleyen eklenti)

Benzer yazılar:

Rastgele yazılar:

Kendi Temasını Yapmak İsteyenlere Bir Başlangıç

Osman Seyit Börütecene — Mon, 21 May 2007 23:18:06 +0000

GÜNCELLEME: Aşağıda bahsettiğim stil dosyası üzerinde çalışmalara devam ettiğimden bu yazıda bahsettiğim rakamlar, mesela sayfanın eni, menünün genişliği gibi, ufak tefek değişimler gösterebilir ancak tabii sistem, yapı, anafikir aynı.

Kendi blogumun görünümünü yenilerken varolan şablonları bir yana bırakıp herşeyi yeni baştan yazmıştım. Sonra bu konuda çalışmaya devam ettim. WordPress kullanan ve kendi temasını yazan biri için bu işler bu kadar zor olmamalıydı çünkü WordPress 4 yaşında ve 4 yıldır üzerinde birçok insan çalışıyor.

Dave Shea‘nın hazırladığı WordPress Classic temasıyla biraz oynamaya karar verdim. Daha önce de bu tema üzerinde çalışmıştım. HayatKısa.com‘un şablonu ve teması bunun üzerine kuruludur. Ama orada şablon dosyalarıyla da oynamıştım. Oysa buna gerek olmamalıydı.

Az evvel bir yarım saatimi ayırdım ve WordPress Classic şablonunu biraz daha inceledim. Sonra şablon dosyalarına hiç dokunmadan sadece style.css dosyası ile oynayarak, gereksiz gördüğüm yerleri atarak, bazı ayarları daha kaba ayarlar haline getirerek, sayfayı ortalayarak, sağdaki absolute konumlandırılmış menü sütununu oradan kurtarıp buradaki temada yaptığım gibi içerik kısmının yanına koyarak bir iskelet oluşturdum.

Bu şekilde WordPress Classic şablonunun tema dosyası üzerinde daha kolay oynanabilir hale gelmiş oldu. Dosyayı, bu işleri denemek için kurduğum WordPress blogundan direkt olarak indirebilirsiniz:

http://wp.visnum.com/wp-content/themes/iskelet/style.css

Bu dosyayı, Classic şablonun bulunduğu klasöre atarsanız Classic şablonun görünümü değişmiş olacak.

Şimdi biraz teknik detaylardan bahsedeyim.

Dave Shea’nın şablonun içine koyduğu ama style.css dosyasında hiç yer vermediği bir wrapper var. Bunu stil dosyasına ekledim. Id’si #rap. Bunu 870px genişlikte kullandım. Siz kendi beğeninize göre değiştirebilirsiniz.

#content olarak belirtilen yer blogun soldaki ana kısmı. Onun genişliği 600px + 2×30px padding = 660px. #menu olarak belirtilen yer de sağdaki menü. Bunun genişlik, marjin ve padding ayarlarıyla oynamadım ama bir cetvel yazılımıyla ölçtüm, 210px çıktı. Zaten #rap kısmının genişliğini de buna göre belirledim.

CSS’den biraz anlıyorsanız bile dosyanın içinde şöyle bir gezindiğiniz zaman neyin neresi olduğunu ayırdedebilirsiniz. Bu dosyayı 1.0 versiyonu olarak numaralandırdım çünkü çatlayan patlayan bir tarafı yok, her tarafı düzgün durumda. Buradan yola çıkarak dosyayı daha da küçültmeye, daha da iskelet hale getirmeye devam edeceğim. Biraz daha çalışıp sonra Classic şablona yine hiç dokunmadan bir WordPress şablonu ve teması olarak yeni bir isimle yayınlamayı planlıyorum.

Bu stil dosyası, WordPress Classic şablonuna ait olduğundan WordPress Türkiye‘nin çevirdiği WordPress versiyonlarıyla da kullanılabilir. Çünkü az evvel birkaç kez belirttiğim gibi şablona hiç dokunmadım. WordPress Türkiye’nin çevirisini yaptığı WordPress Classic temasının linki:

http://wordpress-tr.com/dosyalar/temalar/classic.zip

Gelecekte buradan yeni temalar yaratacağım. Bunları yaratırken şablona da dokunabilirim. Mesela DOC TYPE’ı XHTML Transitional’dan XHTML Strict’e ya da XHTML 1.1′e çevirmek gibi.

Sorularınız olursa buralardayım. Gecikmeli de olsa cevaplandırmaya çalışacağım. Herkese neşeli CSS çalışmaları dilerim.

Benzer yazılar:

Rastgele yazılar:

WordPress’e Ne Yazsam Gider Mi?

Osman Seyit Börütecene — Tue, 15 May 2007 13:04:34 +0000

Yaygın bir yanlış kanı daha. WordPress bilinen en iyi blog yazılımıdır ve çok da başarılıdır. Ancak arama motorlarında bulunmak konusunda becerinin salt WordPress’te olduğunu düşünenler yanılıyorlar.

Anahtar kullanılan temalarda. Çünkü WordPress blogunuz için gereken sayfaları üretirken arama motorlarının gördüğü şey üretilmiş sayfalar. Yani sayfa bir kez üretildikten sonra onu WordPress üretmiş ya da Mahmut elle yazmış birşey değişmiyor.

Bu noktada bloglara ya da herhangi bir siteye arama motorlarında kolaylık sağlayan şey linklerin bulunabilirliği, navigasyonun ustalığı, kategorilerinize göre, aylara yıllara göre arşivlerinizin anasayfadan görünebilirliği arama motorlarında başarı sağlayan unsurlar. Yani WordPress kavuk ve keramet kavukta değil.

WordPress’in bu konulardaki başarısının sırrı yarattığı kültür. WordPress ile haşır neşir olmak demek belli bir web kültürü edinmek demek. Link vermeyi öğrenmek, bloglar dünyasının sosyal bahçesine adım atmak, eninde sonunda biraz (x)html öğrenmek, ve daha birçok şey.

Arama motorlarında üst sıralarda çıkmak, ilk ona yerleşmek, bunun sürekliliğini sağlamak gibi şeyler yazdıklarınıza ve kullandığınız temaya bağlı.

Bu nedenle arama motorlarında hakettiğiniz yeri almak istiyorsanız iyi bir navigasyon düzeni kurmanız, navigasyonda arama motorlarının göremeyeceği linkler kullanmamanız (bu şu demek: navigasyon ajax ya da flash olmamalı, bunları arama motorları görmüyor), arşiv ve kategori linklerinizi rahat bulunur noktalara koymanız gerek.

Mutlu blog deneyimleri dilerim.

Benzer yazılar:

Rastgele yazılar:

Google Adsense’de Hedef Belirlemek

Osman Seyit Börütecene — Sat, 12 May 2007 16:08:26 +0000

İnternet üzerinde yayın yaparak para kazanmanın güvenilir yollarından biri de Google’ın Adsense programı. Bu konuda belli başlı bilgiler başta Google’ın kendi bilgi kaynakları olmak üzere birçok web sitesinde erişilebilir durumda bu yüzden burada sıfırdan Google Adsense anlatmayacağım.

Konumuz Adsense kullanırken kendimize bir hedef kitle belirleyerek yayınlanan reklamların daha çok ilgi çekmesini sağlamak.

Bu konuda vermemiz gereken birinci karar şu: Yüzbinlere hitap ederek herkesi ilgilendiren her konuda her gün onlarca yazı yazarak mı yayın yapacağız yoksa belli bir hedef kitle belirleyerek her gün binlerce kişiye hitap eden bir iki yazı yazarak mı?

Yüzbinlere, milyonlara hitap edebilmek için her gün onlarca yazı yazmanız gerekir. Ayrıca bu trafiği kaldırabilmek için de başlangıç için bile muazzam bir sunucu yatırımı yapmak zorunda kalabilirsiniz. Bu yüzden bireysel bir girişim için makul olanı milyonlar, yüzbinler yerine binleri onbinleri hedeflemek ve günde bir iki yazıyla adım adım büyümek.

Bunu gerçekleştirebilmek için belli bir konu seçimi yapmanız şart. Bu yüzden kişisel bloglarınızı bir adsense gelir kaynağı olarak görmek doğru olmaz. Çünkü kişisel bloglarımızda bizi ilgilendiren bir çok konuya yer veriyoruz / vermeliyiz. Sırf belli konular blogumuzun hedef kitlesini ilgilendirmiyor diye kişisel olarak bunlara değinmemek olmaz. Bu nedenle yapacağımız ilk iş bir konu belirlemek ve bu konuda yazmaya başlamak için yeni bir blog açmak olmalı.

Konu seçiminde elinizi korkak tutmayın. Çok dar bir alan olmamak kaydıyla kendinize güvendiğiniz herhangi bir konu doğru bir konudur. Örneklendirmek gerekirse; salon çiçekleri bakımı, ev ve işyeri temizliğinde son gelişmeler, otomobil aksesuarları, belli bir zaman dilimine ait müzik ve kitaplar gibi konuların her biri kendi başlarına muazzam hedeflerdir.

Google’ın blogunuzun konusunu anlaması ve buna yönelik reklamlar yayınlamanızı sağlaması beş altı haftayı bulabilir. Ama ilk günlerden itibaren günde iki üç yazı yerine en azından başlangıç için günde altı yedi yazı yayınlarsanız bu süre iki haftaya kadar inebilir.

Yeteri kadar sabır gösterdiğinizde ki bu süre bence iki üç ay kadardır, belli bir kitleyi hedef aldığınız blogunuzda yayınlanan reklamların daha önceki deneyimlerinizden farklı olarak daha fazla dikkat çektiğini, daha çok tıklandığını ve tıklama başına elde ettiğiniz gelirin daha yüksek olduğunu gözleyebilirsiniz.

İnsanoğlunun temel özelliklerinden biri olan sabırsızlığa karşı direnebilmek bu konuda çok önemli. Bu yüzden yazacaklarınızı belli bir konuyla sınırlı tutarken çatlamamak için mutlaka ayrı bir kişisel blog sahibi olmanızı öneririm. Mimlerinizi, ilgi çekeceğinizi düşündüğünüz şaklabanlıklarınızı, siyasi görüşlerinizi, ve benzeri biçimde çok geniş bir yelpazeye yayılabilecek yüzlerce konuyu kendi kişisel blogunuzda işlemenizde fayda var. Elbette buraya da adsense reklamları yerleştirmenizde bir sakınca yok.

Bu kısa ama önemli olduğunu düşündüğüm notlara son olarak şunları da eklemeliyim;

Konu belirlerken içinde adsense reklamları bulunan blogları gezin ve reklamverenlerin sektörlerini inceleyin. Bu zihninizde yeni kapılar açabilir ve konu belirlemenize yardımcı olabilir.

Adsense’den gelir elde etmek amacıyla kurduğunuz blogda namuslu davranın. Spam yapmayın, fazladan anahtar kelime kullanmayın, kendi reklamlarınıza tıklamayın, tıklanmasını teşvik edecek bir çalışma yapmayın. Tıklama zincirlerine dahil olmayın.

Google’a güvenin. Adsense blogunu sıklıkla takip edin ve tavsiyelere kulak verin. Google’ın adsense üzerinden çok önemli bir gelir kazanmakta olduğunu unutmayın. Google’ın diğer hizmetlerinden farklı olarak adsense konusunda müşterinin Google, hizmet verenin de siz olduğunuzu unutmayın. Müşterinize iyi davranın, müşteri daima haklıdır.

Benzer yazılar:

Rastgele yazılar:

Tablosuz Tasarım Fetişi ve Erişilebilirliği Zayıf Web Standartları

Osman Seyit Börütecene — Sun, 06 May 2007 22:05:52 +0000

Evvela şunu söylemeliyim, bu yazı web tasarımına dair herkesin ilgisini çekemeyecek teknik detaylar içeriyor. Bu nedenle sadece web tasarımına ilginiz varsa okuyun. Yazının başlığını uzun tutmak istemedim, o yüzden önce başlığa ek açıklama getireyim:

Web standartlarında tasarım yapmak isteyen dünya gençlerinden bazıları, esas amaçlarından biri erişilebilirlik olan web standartlarını birer tabu olarak kabul edip tuhaf tuhaf işler yapıyorlar.

Tabi problemin esas sorumlusu “astığım astık, çaldığım düdük” politikası ile internetin gelişimine ket vuran ve kullanıcı deneyiminin fakirleşmesine yol açan Microsoft. Eğer Internet Explorer tutarlı bir CSS ve Javascript kabul etme politikasına sahip olsaydı bu yazıda şikayet edeceğim türde şeyler olmayacaktı.

Tablosuz tasarımdan başlayalım. Şu anda varolan ve birçok browser’da kullandığımız CSS spesifikasyonunda sütun mantığı yoktur. Yani web standartlarında tasarımda tablo ile oluşturulan görsel düzenin yerini tutabilecek bir kodlama, bir css düzeneği yok. Bunun yerine tasarımda uydur kaydır kullandığımız “float” bir metnin içindeki resmi ya da herhangi başka bir kutuyu o metnin içinde sağa ya da sola dayamak için kullanılır.

Sütunların yerine geçebilecek column (kolon) özelliği verebilme olanağı CSS3 te var. Bu da henüz hayata geçebilmiş değil (firefox dışında). Hal böyleyken, gerek çağdaş web tarayıcılarında gerekse Internet Explorer’ın quirk olmayan standartlara uygun modunda bizler float özelliğini hack ederek kullanıyoruz. Amacımız ne? Tablo kullanmamak. Nedeni ne? Çünkü tablo bir html metin içerisinde görsel özellik tanımlıyor. Web standartlarına göre bir web sayfasının görsel düzeni html ile değil CSS ile sağlanır. Tablo kullanılmamasının nedeni budur. Tablo, tabular veri için kullanılır. Örneğin takvim, örneğin maç sonuçları vs.

Ancak belirttiğim gibi, tabular olmayan veriyi html kullanmadan sütuna dönüştürmeye kalkarsak sonuç CSS yi hack etmektir. Sütun özelliği amacıyla oluşturulmamış bir attribute’u sütun oluşturmak için kullanmış oluyoruz.

Bununla nereye varıyoruz? Hiçbir yere varmıyoruz, şöyle ki:

Tablo kullanmıyoruz çünkü görme özürlüler ve google benzeri robotlar, lynx gibi tarayıcılar html belgeyi sıralı olarak okuyorlar bu da karmaşaya yol açıyor. Bu doğru mu? HAYIR!

Tablo ile sütunları belirlediğimiz bir tasarımda bu web sitesinde olduğu gibi solda içerik sağda menü ve benzeri işlevler gören div kalıpları varsa bu sırayı bozuyor mu? HAYIR!

Tablo içindeki verilerin gösterilmesi tablonun tamamının yüklenmesini mi gerektiriyor? HAYIR!

Peki sütun oluşturmak için tablo kullanıp, geri kalan görsel özellikleri CSS ile düzenlesek web standartlarının amacından sapmış mı olacağız? HAYIR! HAYIR! HAYIR!

Üstelik, bu sayede hem hack kullanmamış oluyoruz hem de CSS dosyasının boyutunu azaltıyoruz hem de javascript yükünü azaltıyoruz.

Arkadaşlar bu gerçekten çok önemli bir konu. Ben bir süre önce aldığım kararla Internet Explorer’ı bu blogda desteklemiyorum. IE6 ile ziyaret edenler sağ tarafta olması gereken sütunu aşağıda görüyorlar. Şimdi bu benim kişisel sitem ve blogum, kendi şahsi kararım. Beni bağlar. Peki ama günlük gazeteler, ticari işlevi olan web siteleri, bankalar, alışveriş siteleri ne yapsın?

Her gün yüzbinlerce orta seviye bilgisayar kullanıcısına erişmek zorunda olan, interneti mecburen satın aldıkları bilgisayarın üzerinde gelen yazılımla kullananlara erişmek zorunda olan siteler ne yapsın?

Bu işin çözümü melez tasarımdadır. Diğer türlü web tasarımcıları uyumluluk adına müşterilerinden daha fazla saat çalışma ücreti almak durumundadırlar. Aslında bu parayı web tasarımı müşterisi adına Microsoft’un ödemesi gerekir ama dünyada işler mantıkla yürümüyor.

Her neyse öfke içeren bir yazı bu o yüzden iki lafı biraraya ne derece getirebildim bilemiyorum. Melez tasarımın açıklamasını yaparak konuyu kapatmam en iyisi olacak.

Bütün browserlarda erişilebilir (erişilebilirlik ile herkesin aynı şeyi görmesi aynı şey değil, doğrusu görüntünün korunmak zorunda olduğu diyelim) olmak zorunda olan bir web sitesi hazırlamanız gerekiyorsa sütunlar için tablo kullanın. Ana sütunlar için tablo kullandıktan sonra işin geri kalanını CSS ile halledin. CSS ile konumlandırma hiç şüphesiz en doğru iştir ama veri ile tasarımı ayırmaya henüz elverişli değildir. Özellikle de dünya çapında yarıdan fazla insan hala Internet Explorer kullanıyorken (ie6, ie7 hiç farketmiyor!) Microsoft’un web standartlarına uyum göstermemesinin bedelini müşterilerimize ve internet kullanıcılarına ödetemeyiz.

İşte böyleyken böyle.

Benzer yazılar:

Rastgele yazılar:

Pazarlamacılar Web Tasarımı Yapmaya Kalkarsa…

Osman Seyit Börütecene — Thu, 19 Apr 2007 04:46:06 +0000

Yetmişli yıllardan başlayarak tüm dünyada mantar gibi biten bir insan türü var: Pazarlama uzmanı. Bu insanların gözlenebilen en büyük ortak özellikleri her konuda sınırsız bilgi birikimine sahip olmaları ve herşeyin en iyisini bilmeleri. Bu herşeyin içinde web tasarımı da var.

Pazarlama uzmanları, reklam ajansları için “otursunlar oturdukları yerde kendi işlerini yapsınlar” derken kendileri son yıllarda web alanına dört kolla sarıldılar. Sonuçlar tam bir facia. Alışılmış bir “abi bu işte para var” yaklaşımının klasik sonuçları.

Bu biraz da web tasarımcılarının pazarlama cehaletinden faydalanmakla alakalı. Yetmişli yıllardan beri her yerde bulabileceğiniz pazarlama bilgileri var. Bu bilgilerden biri de bir ürünün farklı kullanım amaçlarını bularak ürünü öyle pazarlamak. Mesela cam üreten ve bununla bardak yapan birinin bardak satışları azalınca cam tabak, kültablası, vazo gibi ürünler de üretmesi gibi. Daha da aykırı bir örnek verelim tam olsun, otomobil lastiği üreten bir şirketin otomotiv sektörü dar boğaza girince batmamak için plastik oyuncak üretimine yönelmesi gibi. Yani varolan üretim olanaklarını daha rahat satabileceği ilginç ürünlere kaydırması.

Pazarlama uzmanlarının web tasarım sektörüne girişleri de tam buna yakın birşey. 2000, 2001 yılları civarında bir ara web tasarım piyasası sağlam bir krize girmişti. Tabiri caizse ortalıkta “yapılacak herşey yapıldı” havası esiyordu. Tam bu aralar pazarlamacılar web tasarımcısı; web tasarımcılarından bazıları (akıllı olanlar) pazarlama uzmanı kesiliverdi. Bu ne kadar işe yaradı bilmiyorum ama bugün Türkiye’nin büyük alışveriş siteleri varsa o zaman yaşanan bu çarpışmanın bunda pozitif etkisi olmuştur.

Herneyse, bu yazının sebebinden uzaklaşmayalım. Pazarlamacıların web tasarımı konusuna el atmaları o kadar yaygın bir durum ki, EuroRscg bile kendini web tasarımcısı ilan etmiş durumda.

Bu maalesef böyle yürümüyor. Her ne kadar çokbilmişlerimiz web tasarımı ölü iş diyorlarsa da, sonuçta şirketler web tasarımı hizmeti alamamaktan çok şikayetçiler. Bunda hiç şüphesiz web tasarımcısı olmaya soyunan pazarlamacıların, reklamcıların, bilgisayar mühendislerinin, doktorların, avukatların (oha) payı var.

İki paragraf daha yazarsam Pazarlama İletişimi Danışmanı ve ama web sitesi de yapıyor olan bir şirketin adını, web sitesinin adresini, yaptığı mahalle gazetesi benzeri web sitelerini (hem de büyük büyük kurumlara) ağzımdan kaçırıvereceğim, yazıyı burada hemen kesiyorum.

Benzer yazılar:

Rastgele yazılar:

Link Verme Sanatı

Osman Seyit Börütecene — Thu, 19 Apr 2007 04:35:24 +0000

Link vermek sanattır. Bu konuda akılda tutulması gereken üç beş şey var, bunlara özen gösterilirse her link bir sanat eseri olur.

Birçok web sitesinde şöyle bir uygulamayla karşılaşıyorum: “Konunun resimlerine şuradan şuradan ve şuradan ulaşabilirsiniz.” Bu tür link verilmemeli. Son yıllarda akıl edebildiğimiz şeylerden biri de “buraya tıklayın” biçimde link kullanmamak. Ancak bunun sebebi sanılanın aksine uzun bir linki yazının içine koymamak değil. Evet, bazı linkler hoş durmuyor ama esas sebep bu değil. Esas sebep, biri yazıcıdan yazdığınız yazının çıktısını alıp okuduğunda o verdiğiniz linklerin neye benzeyeceği ile alakalı.

Programlamada, kodlamada “graceful degradation” diye tabir ettiğimiz bir kavram var. Bir yazılım hazırlarsınız ve bu yazılım bazı bilgisayarlarda bazı özellikleri kullanılamayacak bir yazılımdır. Bu yazılımın “gracefully degrade” edebilmesi için o kullanılamayacak özelliklere gelindiğinde kullanıcıya çaktırmadan ve rahatsız edici bir hata vermeden bir alt seçeneğe atlamasıdır.

Web tasarımından örnek verirsem belki daha da iyi anlatırım. Diyelim ki ben web sitemde CSS2 ile hazırlanmış yuvarlak köşeli kutular kullanıyorum. Ama ne var ki Internet Explorer’ın böyle bir desteği yok. Bu nedenle, yuvarlak köşe kullanımını sitenin genel kullanımına rahatsızlık vermeyecek şekilde düzenlemeliyim. Bir başka CSS örneği; başlıklarımızın 24 pixel boyutunda ve Georgia fontunda olmasına karar verdik. Ne yazarız?

h1 {font-family: Georgia;}

Eğer işi burada bırakırsak browser Georgia fontunu arar, bulamazsa her browser kendi varsayılan fontuna döner. Durumu kontrol edebilmek için:

h1 {font-family: Georgia, “Times New Roman”, “Lucida Grande”, serif; }

olarak yazmalıyım ki sırayla birini bulamazsa bir sonrakini arasın. İşte buna “graceful degradation” diyoruz. Link konusuna geri dönüyorum, doğru örnekleri verelim:

Hakkı Ceylan şurada konuyu ele almış.

dersek olmaz. Ama;

Hakkı Ceylan kendi blogunda konuyu ele almış.

dersek ne kadar güzel olur. Biraz alışkanlık kazanarak linklerimizi kolayca bu şekilde biçimlendirebiliriz. Diğer türlü konuyla iligli diğer linkler burada, şurada ve orada derken biraz daha aşağıya, biraz daha sola, ah evet orası… gibi yerlere doğru gidebilir durum.

Benzer yazılar:

Rastgele yazılar:

Navigasyon Neden Sağda?

Osman Seyit Börütecene — Thu, 19 Apr 2007 04:14:18 +0000

Navigasyon sağda çünkü standart algıya göre esas işimiz soldadır. Bunu biraz açalım. Standart algı, evde makas ararken makası bulmayı beklediğiniz bir yer olması durumunu anlatır. Standart algı bir genellemedir ama başarılı bir genellemedir. Zamanla gelişmiştir. Arabaya bindiğimizde, uçağa bindiğimizde, bilgisayar kullanırken, uçuk olmayan bir web sitesini gezerken kullanacağımız şeyleri tahmin ederek buluruz. Tasarımcılar bizim doğru tahminlerde bulunabileceğimiz tasarımları yapmak için standart algı kavramına başvururlar.

Peki neden bundan birkaç yıl öncesine kadar navigasyonların çoğu solda bir sütun olarak ya da üstte bir çubuk olarak (bu hala çok yaygın bir kullanım ve beğeniyorum) duruyordu?

Doksanlı yılların başından itibaren hepimiz yoğun biçimde Microsoft Windows kullanmaya başladık. Microsoft için kullanılabilirlik ve standart algı öncelikli bir konu değildi. Hala da değil. Hatırlarsanız Windows 95 ten beri masaüstü ikonları denen birşey var ve bunlar hep solda duruyor. Orada durmasının nedeni ise masaüstünün dosya yöneticisi mantığı ile düzenlenmiş olması. Dikkat ederseniz kullanıcıya önem veren Apple’ın işletim sistemlerinde masaüstündeki ikonlar en başından beri hep sağda durur.

Şimdi başa dönelim. Esas işimiz soldadır (ekran için konuşuyorum akıllar başka yerlere gitmesin). Bir kelime işlemci açtığımızda esas konuyu ekranın solunda değerlendiririz, eğer tam ekran kullanmıyorsak tabi. Tam ekran kullansak bile yazı bölgesinin eni ekranın eninden küçükse (en azından bunu düşünmüşler bak) yazı alanı solda durur. Bunun sebebi de bahsettiğim bu standart algı meselesidir.

Bu konuya bilgisayarda çalışma dışında örnekler de verebiliriz. Çalışma masalarının çoğunda çekmeceler sağdadır. Masamızda genellikle elimizde tutmadığımız diğer kalemi, silgiyi, kalemtraşı (sahiden bunları hatırlayan var mı? ben unutmuşum) sağımıza koyarız.

İşte web sitelerinde kullanılabilirlik araştırmalarının ve bu alanda eğitim alan insanları artmasıyla beraber son yıllarda navigasyonun soldan sağa geçmesinin sebebi de budur. İnsan doğasına, alışkanlıklarına daha uygundur. Elbette solaklar için durum farklı olabilir ancak genelde çoğu tasarım sağ ellerini kullanan insanlar için hazırlandığından standart algı bu yönde gelişmiştir.

Benzer yazılar:

Rastgele yazılar: